4.8.1 Vrijstelling zonder aftrek

Het vrijstellen van de overgang van een algemeenheid van goederen is een gemankeerd alternatief. Immers, een vrijstelling bewerkstelligt dat geen heffing plaatsvindt met betrekking tot de overgang, en beantwoordt in die zin aan de behoefte geen fiscale belemmering op te werpen voor een ondernemingsoverdracht, maar heeft tot gevolg dat de overdrager in beginsel geen recht op aftrek heeft van de veelal aanzienlijke kosten die met het oog op de overgang zijn gemaakt. Het Hof van Justitie lijkt in het AB SKF-arrest te hebben geoordeeld dat gedeeltelijke aftrek van voorbelasting onder omstandigheden mogelijk is, indien kosten zijn gemaakt met het oog op een vrijgestelde handeling (de verkoop van een deelneming).1 Dit, in mijn ogen onjuiste oordeel (zie hoofdstuk 6), verbreekt niet het algemene uitgangspunt dat btw die drukt kosten die uitsluitend worden gebruikt voor een vrijgestelde handeling niet voor aftrek in aanmerking komt. Als gevolg daarvan zal althans voor de overdrager tóch een fiscale belemmering worden opgeworpen, in het bijzonder wanneer een dergelijke vrijgestelde overgang van een algemeenheid van goederen in aanmerking dient te worden genomen bij de berekening van het evenredige aftrekrecht op basis van artikel 173 en 174 Btw-richtlijn. In dit verband moet een dergelijke beperking van de vooraftrek worden beschouwd als een inbreuk op het evenredigheidsbeginsel. Dit maakt een vrijstelling, zonder aftrek, tot ongeschikt alternatief.