4.8 Alternatieve concepten

Ondanks de hiervoor getrokken conclusie dat de substantiële inbreuken die de geruisloze overgang maakt op het normale heffingssysteem de proportionaliteitstoets als uitvloeisel van het beginsel van algemene heffing kunnen doorstaan, roept voorgaande analyse de vraag op of een minder ingrijpend alternatief voorhanden was geweest voor de richtlijngever. De behoefte aan een dergelijke alternatieve benadering moet evenwel onmiddellijk worden gerelativeerd. Immers, alle lidstaten hebben de kan-bepaling van artikel 19 Btw-richtlijn op enigerlei wijze geïmplementeerd. Wat niet defect is, behoeft geen reparatie.

Een aantal alternatieve benaderingen is denkbaar, die bovendien als minder ingrijpend kunnen worden beschouwd. Wanneer het uitgangspunt wordt gehanteerd dat de btw de overgang van een onderneming niet mag belemmeren bestaan vier alternatieve oplossingen. Ten eerste kan de overgang van een algemeenheid van goederen worden vrijgesteld zonder aftrek. Ten tweede kan worden gedacht aan een vrijstelling met aftrek (in Nederlandse terminologie: toepassing van het nultarief), met als variant toepassing van het verlaagd of een bijzonder verlaagd tarief. Ten derde zou voor een alternatief kunnen worden gekozen waarin alleen de overgang van een vrijgesteld presterende onderneming vrijgesteld (of geruisloos) kan plaatsvinden. Ten vierde zou de overgang van een algemeenheid van goederen aan de normale heffing kunnen worden onderworpen onder toepassing van een bijzondere verleggingsregeling. Ik bespreek deze alternatieve concepten hierna op hoofdlijnen.