6.3.3.1 Algemeen

Ten aanzien van de rechten van de certificaathouder moet in het kader van de genoemde driehoeksverhouding een onderscheid gemaakt worden tussen rechten van de certificaathouder jegens het administratiekantoor en rechten van de certificaathouder jegens de BV.

Ten aanzien van de rechten van de certificaathouder jegens het administratiekantoor zijn de statuten van het administratiekantoor en de beheersovereenkomst, belichaamd in de administratievoorwaarden, van belang. Bij de statuten kunnen aan de certificaathouders bepaalde (zeggenschaps-)rechten zijn toegekend. Bijvoorbeeld ten aanzien van het bestuur van het administratiekantoor, zoals de benoeming van een of meer bestuurders.1 Ook denkbaar is de bepaling dat het administratiekantoor bij belangrijke besluiten het stemrecht op de aandelen in de vennootschap slechts kan uitoefenen nadat de certificaathouders dit hebben goedgekeurd of dat daarvoor een gekwalificeerde meerderheid geldt. Bij ‘belangrijke besluiten’ kan worden gedacht aan onderwerpen als het wijzigen van de administratievoorwaarden, de doelomschrijving van het administratiekantoor of de samenstelling van het bestuur. Veelal worden deze rechten uitgeoefend door een orgaan van het administratiekantoor, zijnde de vergadering van certificaathouders.2

In de administratievoorwaarden zijn in de regel bepalingen opgenomen over het register van certificaathouders, de inzage in en het verkrijgen van een uittreksel in dat register, de levering en overgang van certificaten, de vergadering van certificaathouders, de oproeping van een dergelijke vergadering en het stemrecht in die vergadering, de administratie van de door het administratiekantoor in de vennootschap gehouden aandelen en de vervreemding van die aandelen, het doen van een voorstel door de certificaathouders over de wijze waarop het administratiekantoor het stemrecht uitoefent, het dividend en andere uitkeringen (in de regel inhoudende dat het administratiekantoor het dividend op de aandelen en andere uitkeringen van de vennootschap int en aan de certificaathouder voldoet), het overeenkomstige voorkeursrecht van certificaathouders bij uitgifte van nieuwe certificaten bij uitgifte van nieuwe aandelen door de vennootschap, de uitoefening van claimrechten, het wettelijk pandrecht van de certificaathouder op de aandelen in de vennootschap (bij certificaten met vergaderrecht), het verval van het recht op uitkering, decertificering, wijziging van de administratievoorwaarden, kosten aan de administratie verbonden en een geschillenregeling.3 De statuten van de vennootschap zijn van belang voor het antwoord op de vraag of aan de certificaten vergaderrecht is verbonden (art. 2:227 lid 2 BW). Ik verwijs naar paragraaf 4.4.3.

Omdat sprake is van een contractuele verhouding tussen de certificaathouder en het administratiekantoor, zijn de redelijkheid en billijkheid van art. 6:2 en 6:248 BW in die verhouding van toepassing. In paragraaf 7.3 kom ik daarop terug.

In aanvulling op deze rechten is het voor de rechten van de certificaathouder jegens de BV van belang of aan de certificaten vergaderrecht is verbonden. Indien dat het geval is, is sprake van een lidmaatschapsverhouding tussen de certificaathouder en de vennootschap.6

Volledigheidshalve ga ik in op de rechten van het administratiekantoor – hoewel geen kapitaalverschaffer zonder stemrecht – jegens de vennootschap.8 Als aandeelhouder (en vergadergerechtigde) heeft het dezelfde rechten als een ‘gewone’ aandeelhouder. Ik noem bijvoorbeeld het stemrecht op het aandeel, het recht op gelijke behandeling (art. 2:201 lid 2 BW) en het recht tot het indienen van een enquêteverzoek ex art. 2:345 BW door een of meer aandeelhouders die gezamenlijk ten minste een tiende van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen (art. 2:346 lid 1 sub b BW).9 Uiteraard heeft het administratiekantoor recht op uitkeringen, waaronder dividend (art. 2:216 BW) en recht op het liquidatiesaldo (art. 2:23b BW). Voor het overige verwijs ik naar het in paragraaf 3.7.3 gegeven overzicht van rechten die aan een gewone aandeelhouder toekomen.

Op een aantal rechten van certificaathouders in verband met de invoering van de flex-BV ga ik in de volgende paragrafen in. Dat betreft achtereenvolgens het stemrecht (paragraaf 6.3.3.2), het vergaderrecht (paragraaf 6.3.3.3) en het ontnemen daarvan (paragraaf 6.3.3.4), de besluitvorming buiten vergadering (paragraaf 6.3.3.5), het wettelijk pandrecht ex art. 3:259 BW (paragraaf 6.3.3.6), de royeerbaarheid van certificaten (paragraaf 6.3.3.7), de omzetting van de BV in een andere rechtspersoon (paragraaf 6.3.3.8), de ‘omzetting’ (inbreng) van de BV in een personenvennootschap of eenmanszaak (paragraaf 6.3.3.9), fusie (paragraaf 6.3.3.10), splitsing (paragraaf 6.3.3.11), het recht van enquête (paragraaf 6.3.3.12), de geschillenregeling (paragraaf 6.3.3.13) en, tot slot, de redelijkheid en billijkheid en vernietiging van besluiten (paragraaf 6.3.3.14). Voor het overgangsrecht in verband met de invoering van de flex-BV verwijs ik naar paragraaf 4.4.6.