3.6.8 Kosten van vermogensbeheer

In de beleggingstheorie wordt geabstraheerd van de kosten die het vermogensbeheer mee brengt. Er wordt enkel gekeken naar risico en rendement. In werkelijkheid zijn kosten van groot belang. Een structurele kostenbesparing van 1 procentpunt, geeft over een periode van 40 jaar pensioenen die circa 30% hoger zijn.1

Er zijn sterke aanwijzingen dat er aanmerkelijke kostenbesparingen mogelijk zijn. De kosten van vermogensbeheer bedragen voor pensioenfondsen gemiddeld 0,38% van het belegd vermogen. De kostenniveaus variëren echter sterk, van 0,08% tot 1,00% van het belegd vermogen.2 Deze verschillen worden gedeeltelijk3 verklaard door de gekozen beleggingsstrategie. Met name kleinere fondsen hanteren relatief vaak minder complexe beleggingsstrategieën.4 Daaraan zijn direct lagere kosten verbonden.5 In werkelijkheid is het kostenverschil nog groter, omdat complexere strategieën ook tot meer adviesvragen en (interne) toezichtsinspanningen leiden.6 Het is echter onduidelijk of de hogere kosten van sommige pensioenfondsen zich vertalen in hogere rendementen.7

Om de kosten te beperken kunnen pensioenfondsen overwegen om een goedkopere beleggingsstrategie aan te nemen. Een fonds kan er bijvoorbeeld voor kiezen om complexe beleggingsproducten uit te sluiten. Dat beperkt de benodigde advieskosten. Een fonds kan er ook voor kiezen om in beginsel passief te beleggen. Er is immers nauwelijks bewijs dat actief beheer tot betere resultaten leidt.8 Een actieve beleggingsstijl, met haar bijbehorende kosten, kan dan beperkt blijven tot die markten waar een passieve strategie niet mogelijk is (zoals de vastgoedmarkt) of waar een actieve strategie zinvoller is (bijvoorbeeld om “downside risico” te beheersen).9

Minimalisatie van kosten is natuurlijk geen doel op zich. Andere factoren die van belang zijn bij het bepalen van de beleggingsstrategie zijn het verwachte rendement, de beheersing van risico’s en de beschikbare deskundigheid.10