2.6.2 Binding met de ingediende aangifte(n)

Voorts kan zowel in de fiscale boete- als in de fiscale strafjurisprudentie uitsluitend van een pleitbaar standpunt worden gesproken als het objectief voldoende verdedigbare standpunt in de belastingaangifte(n) is ingenomen of aan de belastingaangifte(n) ten grondslag heeft gelegen. Een standpunt dat weliswaar in theorie objectief voldoende verdedigbaar is, maar dat niet verenigbaar is met de in de ingediende aangifte1 of ingediende aangiften2 opgenomen feiten, kan derhalve niet pleitbaar zijn. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de situatie waarin de rechter heeft geoordeeld dat de belastingplichtige bepaalde inkomsten in de aangifte inkomstenbelasting 2010 had moeten opnemen, terwijl de belastingplichtige het op zich objectief voldoende verdedigbare standpunt heeft ingenomen dat deze inkomsten in 2011 moeten worden opgegeven. Als de belastingplichtige de inkomsten dan vervolgens ook in 2011 niet heeft aangegeven, kan niet worden gesproken van een pleitbaar standpunt over het genietingsmoment.

Een belastingplichtige heeft de mogelijkheid wijzigingen op de ingediende belastingaangifte aan de inspecteur door te geven. Hij kan, nadat hij de aangifte heeft gedaan, feiten corrigeren of aanvullen, of standpunten over de interpretatie of toepassing van het recht wijzigen of alsnog innemen. Dit kan ook nog in bezwaar en in beroep plaatsvinden, middels een verzoek om ambtshalve vermindering zelfs als de termijnen voor bezwaar en beroep reeds zijn verstreken. Gebruikmaking van de mogelijkheid om naderhand wijzigingen op de aangifte door te geven heeft echter in het boete- en strafrecht in beginsel niet tot gevolg dat een voltooid delict, het opzettelijk doen van een onjuiste aangifte, het opzettelijk of grofschuldig veroorzaken van een onjuiste belastingheffing of het opzettelijk of grofschuldig doen van een onjuiste belastingbetaling, wordt weggenomen.3 Een belastingplichtige kan in het kader van de boete- of strafrechtelijke aansprakelijkheid derhalve worden gehouden aan de feiten en standpunten die hij aanvankelijk in de belastingaangifte heeft vermeld en ingenomen en aan de feiten en standpunten die hij aan die belastingaangifte ten grondslag heeft gelegd.

Het uitgangspunt dat een belastingplichtige hieraan kan worden gehouden heeft naar mijn mening ook consequenties voor de aanwezigheid van een pleitbaar standpunt. Het staat een belastingplichtige in het kader van de belastingheffing of -betaling weliswaar vrij naderhand een ten opzichte van de oorspronkelijk ingediende aangifte gewijzigd standpunt in te nemen, maar een dergelijk standpunt kan, ook als het op zich objectief voldoende verdedigbaar is, zodra het delict is voltooid geen pleitbaar standpunt meer vormen.4 Een belastingplichtige die bijvoorbeeld als binnenlands belastingplichtige aangifte heeft gedaan en daarbij een bankrekening ten onrechte niet heeft aangegeven, maar zich pas in bezwaar op het objectief voldoende verdedigbare, maar niet in de aangifte verwerkte standpunt stelt dat hij niet in Nederland heeft gewoond en niet in Nederland belastingplichtig is geweest, heeft geen pleitbaar standpunt ingenomen.