4.8.2 Vrijstelling met aftrek

De verstoring van de neutraliteit die voortvloeit uit een ‘klassieke’ vrijstelling zoals hiervoor besproken, kan eenvoudig worden weggenomen door van die vrijstelling, een vrijstelling met aftrekrecht te maken op de leest van artikel 138 e.v. Btw-richtlijn. Op zichzelf zou dit een zeer gunstige regeling zijn voor justitiabelen, aangezien hiermee een onverkort recht op aftrek ontstaat voor de btw die drukt op kosten die zijn gemaakt met het oog op de overgang van een algemeenheid van goederen, waarbij dat aftrekrecht onafhankelijk is van de vraag of de overdrager (dan wel verkrijger) de algemeenheid van goederen heeft gebruikt of zal gebruiken voor belaste prestaties. Bij een geheel vrijgesteld presterende belastingplichtige zou dit ertoe kunnen leiden dat in het geheel geen aftrek van voorbelasting bestaat, behalve voor de btw die drukt op kosten die zijn gemaakt met het oog op de overgang van een algemeenheid van goederen. In deze omstandigheden doet zich bovendien de vraag voor op welke wijze een dergelijke incidentele aftrekgerechtigde prestatie het pro rata-aftrekrecht kan beïnvloeden. Zelfs indien in artikel 174 Btw-richtlijn wordt bepaald dat een dergelijk incidentele opbrengst niet in aanmerking kan worden genomen bij de berekening van het pro rata-aftrekrecht, dan leidt een vrijstelling met aftrekrecht ertoe dat in voorkomend geval de overgang van een onderneming niet alleen niet wordt belemmerd door de fiscaliteit, maar in feite zelfs wordt gesubsidieerd. Ook in die omstandigheden wordt het evenredigheidsbeginsel naar mijn indruk geschaad.

Het toepassen van het verlaagd tarief zou tot op zekere hoogte tegemoetkomen aan de bezwaren die ik opvoer tegen toepassing van een vrijstelling met aftrek. Indien de verkrijger evenwel geheel of gedeeltelijk btw-vrijgestelde prestaties verricht, zal de in rekening gebrachte btw geheel of gedeeltelijk niet aftrekbaar zijn. Afhankelijk van de hoogte van het verlaagde tarief zal dit niet in alle gevallen in relatieve zin een buitensporige financiële last betekenen.

Desalniettemin is niet geheel uitgesloten dat een dergelijke heffing in bepaalde omstandigheden als financiële drempel wordt ervaren voor een overdracht.