3.7 De strafuitsluitingsgronden

Aan toepassing van de strafuitsluitingsgronden kan pas worden toegekomen nadat de bestanddelen van de delictsomschrijving zijn bewezen. Toepassing van een strafuitsluitingsgrond brengt mee dat, ondanks de vervulling van de delictsomschrijving, strafrechtelijke aansprakelijkheid alsnog achterwege blijft.

In dit gedeelte wordt eerst globaal ingegaan op de strafuitsluitingsgronden en de verhouding tussen de delictsomschrijving en de strafuitsluitingsgronden. Ik begin steeds met de theorie uit het strafrecht en vertaal deze theorie vervolgens naar het fiscale straf- en boeterecht.

Vervolgens wordt een aantal strafuitsluitingsgronden nader uitgewerkt. Het is de bedoeling hiermee een beeld te krijgen van de strafuitsluitingsgronden die in het kader van de eenduidige behandeling van het pleitbaar standpunt verweer door de belastingrechter en de strafrechter zouden kunnen worden gebruikt. Ik bespreek twee rechtvaardigingsgronden die bij een pleitbaar standpunt verweer van toepassing zouden kunnen zijn. Daarnaast wordt ingegaan op de voorwaarden die gelden voor de schulduitsluitingsgrond afwezigheid van alle schuld. De belastingkamer van de Hoge Raad heeft namelijk geoordeeld dat een pleitbaar standpunt bij verzuimboetes steeds tot gevolg heeft dat alle schuld ontbreekt.1 Met de voorwaarden die normaal voor een beroep op deze schulduitsluitingsgrond gelden, kan in het volgende hoofdstuk de huidige pleitbaar standpunt jurisprudentie bij verzuimboetes worden geïnterpreteerd door te onderzoeken of die voorwaarden ook worden gehanteerd zodra kan worden gesproken van een pleitbaar standpunt.