13.6.2.1 Gerezen bezwaren

Ik heb een voorkeur voor toekenning van rechtspersoonlijkheid aan de VOF. Omdat in het kader van eerdere wetsvoorstellen hiertegen de nodige kritiek is geuit, zal ik eerst kort bij die kritiek stil staan. Bezwaren zijn ten eerste gerezen zowel tegen verplichte rechtspersoonlijkheid als tegen rechtspersoonlijkheid als keuzemogelijkheid. Bij verplichte rechtspersoonlijkheid kan, als vormvoorschriften ontbreken, onduidelijkheid bestaan over het al dan niet ontstaan zijn van de rechtspersoon en een door hem gevormd vermogen. Ook als wel duidelijke vormvoorschriften gelden, rijzen er vragen over de status van het samenwerkingsverband als niet aan alle vormvoorschriften is voldaan. Bij optionele rechtspersoonlijkheid bestond eveneens verschil van mening over de wijze en het moment waarop rechtspersoonlijkheid verkregen zou moeten worden. Bovendien zou het voor ondernemers onmogelijk kunnen zijn om de voor- en nadelen van rechtspersoonlijkheid tegen elkaar af te wegen en een keuze te maken. Wat de status van het vermogen betreft (is het van de rechtspersoon of (nog) van de vennoten), wil ik benadrukken dat daarover naar huidig recht eveneens onduidelijkheid kan bestaan. Immers, zolang het niet duidelijk is of er een VOF is ontstaan, is het ook niet duidelijk of er een afgescheiden vermogen is ontstaan en wie zich dus op de vermogensbestanddelen kunnen verhalen: alleen zaakscrediteuren of ook de privécrediteuren? Ten aanzien van een gebonden gemeenschap zijn de vennoten daarnaast beschikkingsonbevoegd (of de aandelen zijn onoverdraagbaar) en ten aanzien van een gewone gemeenschap niet. Dit maakt nogal verschil voor een derde die een aandeel geleverd krijgt. Het niet kunnen vinden van een 100% waterdicht vormvereiste waar iedereen gelukkig mee is, moet er dan ook niet toe leiden dat alles maar blijft bij het oude imperfecte systeem. Wat een keuzesysteem betreft het volgende. Vennoten moeten niet gedwongen worden om al bij voorbaat alle voor- en nadelen tegen elkaar af te wegen en hierover juridisch advies in te winnen. Voorzien kan worden in een eenvoudig tot stand te brengen basismodel personenvennootschap waaraan zodra de vennoten dat wensen rechtspersoonlijkheid kan worden toegekend. Wie behoefte heeft aan rechtspersoonlijkheid heeft de mogelijkheid hiervoor te opteren.