4.6.1 Promissory estoppel

211. De doctrine of promissory estoppel1 houdt in dat wanneer partij A door verklaringen of gedragingen van partij B gerechtvaardigd heeft vertrouwd op het bestaan van een bepaald feitencomplex, partij B niet aan A tegen mag werpen dat een ander feitencomplex bestond.2 A moet zodanig hebben gehandeld, dat als B de ware feiten zou mogen tegenwerpen, A slechter af zou zijn dan voor de misleiding door B. Voor een geslaagd beroep op de doctrine of promissory estoppel moet voldaan zijn aan de volgende vereisten: (a) tussen de belover en de geadresseerde van de belofte moet reeds een rechtsverhouding bestaan; (b) de belover moet de geadresseerde hebben doen geloven door een duidelijke en ondubbelzinnige (clear and unequivocal) belofte dat hij zijn recht niet zou uitoefenen, waarmee hij beoogde de rechtsverhouding tussen partijen te wijzigen; (c) de geadresseerde moet hebben vertrouwd op de belofte. Vertrouwen is dus een noodzakelijk element voor een geslaagd beroep. Bovendien vinden belofte en vertrouwen plaats binnen een reeds bestaande bilaterale verhouding. Het rechtsgevolg komt tot stand door de wisselwerking tussen partijen en niet slechts door een eenzijdige belofte.

Promissory estoppel werkt alleen als een schild en niet als een zwaard. Dat wil zeggen dat de belofte geen verbintenissen schept.3Promissoryestoppel kan door een gedaagde worden aangevoerd als verweer wanneer de belover zijn recht poogt uit te oefenen. De doctrine heeft evenmin tot gevolg dat rechten tenietgaan. Een geslaagd beroep op estoppel heeft slechts opschortende werking.4