Accijnzen zijn gericht op het belasten van het verbruik van specifieke producten. Accijnzen genereren inkomsten voor de overheid, maar zijn ook bedoeld om het gebruik van deze producten te ontmoedigen vanwege hun impact op de volksgezondheid en het milieu.
De Europese Unie harmoniseert de accijnswetgeving en merkt de volgende producten aan als accijnsproducten: alcohol en alcoholhoudende dranken, tabaksproducten en energieproducten. De Nederlandse accijnswetgeving is hoofdzakelijk op de Europese accijnswetgeving gebaseerd.
Europees recht
Richtlijn (EU) nr. 2020/262 is de belangrijkste richtlijn voor het onderwerp van accijnzen. Deze richtlijn wordt aangeduid als de ‘Horizontale accijnsrichtlijn’, omdat de bepalingen van toepassing zijn op de drie verschillende accijnsproducten (alcohol, tabak en energieproducten). De Horizontale Accijnsrichtlijn creëert tussen lidstaten een geharmoniseerde accijnsheffingssystematiek. De richtlijn schrijft voor welke producten als ‘accijnsproduct’ worden aangemerkt. Verder bevat de richtlijn voor de aangemerkte accijnsproducten fundamentele bepalingen ten aanzien van het belastbare feit, het tijdstip en de plaats van verschuldigdheid en het vervoer van accijnsgoederen tussen EU-lidstaten. In principe geldt dat accijnsgoederen aan de accijns worden onderworpen op het tijdstip van hun productie of winning in de EU, bij invoer of bij onregelmatige binnenkomst. Het doel is om de uiteindelijke accijnsheffing te laten plaatsvinden in de EU-lidstaat waar het accijnsproduct daadwerkelijk wordt verbruikt.
De Europese Unie heeft verder voor de verschillende accijnsproducten losse richtlijnen vastgesteld met specifieke bepalingen voor een specifiek accijnsproduct (de zgn. ‘productrichtlijnen’).
Overbrengingen van accijnsgoederen worden binnen de Europese Unie geregistreerd in het elektronische systeem EMCS: Excise Movement and Control System. Bij registratie van een overbrenging maakt EMCS een elektronisch vervoersdocument op.
Implementatie in Nederland
De Wet op de accijns implementeert de Europese accijnsrichtlijnen in de Nederlandse, nationale wetgeving. Deze wet bevat niet alleen bepalingen met betrekking tot algemene procedures. maar ook specifieke bepalingen ten aanzien van accijnsproducten.
Het Uitvoeringsbesluit accijns en de Uitvoeringsregeling accijns bevatten nadere bepalingen voor de uitvoering van de Wet op de accijns. Het Uitvoeringsbesluit accijns specificeert onder andere de Nederlandse procedures voor het (elektronische) vervoer van accijnsgoederen onder schorsing en de voorwaarden voor accijnsvrijstellingen.
Tot slot bevat de Beleidsregels accijnswetgeving specifieke toestemmingen voor bijzondere situaties in Nederland.
L.J. (Laurens) van Drie MSc
Meer over Laurens van Drie
Accijnzen zijn gericht op het belasten van het verbruik van specifieke producten. Accijnzen genereren inkomsten voor de overheid, maar zijn ook bedoeld om het gebruik van deze producten te ontmoedigen vanwege hun impact op de volksgezondheid en het milieu.
De Europese Unie harmoniseert de accijnswetgeving en merkt de volgende producten aan als accijnsproducten: alcohol en alcoholhoudende dranken, tabaksproducten en energieproducten. De Nederlandse accijnswetgeving is hoofdzakelijk op de Europese accijnswetgeving gebaseerd.
Europees recht
Richtlijn (EU) nr. 2020/262 is de belangrijkste richtlijn voor het onderwerp van accijnzen. Deze richtlijn wordt aangeduid als de ‘Horizontale accijnsrichtlijn’, omdat de bepalingen van toepassing zijn op de drie verschillende accijnsproducten (alcohol, tabak en energieproducten). De Horizontale Accijnsrichtlijn creëert tussen lidstaten een geharmoniseerde accijnsheffingssystematiek. De richtlijn schrijft voor welke producten als ‘accijnsproduct’ worden aangemerkt. Verder bevat de richtlijn voor de aangemerkte accijnsproducten fundamentele bepalingen ten aanzien van het belastbare feit, het tijdstip en de plaats van verschuldigdheid en het vervoer van accijnsgoederen tussen EU-lidstaten. In principe geldt dat accijnsgoederen aan de accijns worden onderworpen op het tijdstip van hun productie of winning in de EU, bij invoer of bij onregelmatige binnenkomst. Het doel is om de uiteindelijke accijnsheffing te laten plaatsvinden in de EU-lidstaat waar het accijnsproduct daadwerkelijk wordt verbruikt.
De Europese Unie heeft verder voor de verschillende accijnsproducten losse richtlijnen vastgesteld met specifieke bepalingen voor een specifiek accijnsproduct (de zgn. ‘productrichtlijnen’).
Overbrengingen van accijnsgoederen worden binnen de Europese Unie geregistreerd in het elektronische systeem EMCS: Excise Movement and Control System. Bij registratie van een overbrenging maakt EMCS een elektronisch vervoersdocument op.
Implementatie in Nederland
De Wet op de accijns implementeert de Europese accijnsrichtlijnen in de Nederlandse, nationale wetgeving. Deze wet bevat niet alleen bepalingen met betrekking tot algemene procedures. maar ook specifieke bepalingen ten aanzien van accijnsproducten.
Het Uitvoeringsbesluit accijns en de Uitvoeringsregeling accijns bevatten nadere bepalingen voor de uitvoering van de Wet op de accijns. Het Uitvoeringsbesluit accijns specificeert onder andere de Nederlandse procedures voor het (elektronische) vervoer van accijnsgoederen onder schorsing en de voorwaarden voor accijnsvrijstellingen.
Tot slot bevat de Beleidsregels accijnswetgeving specifieke toestemmingen voor bijzondere situaties in Nederland.
Documenten bij dit thema
Wetgeving
Richtlijn (EU) 2020/262
Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1636 van de Commissie van 5 juli 2022
Richtlijn 92/83/EEG en Richtlijn 92/84/EEG
Richtlijn 2003/96/EG
Richtlijn 2011/64/EU
Artikel 1 Wet op de accijns
Artikel 2 Wet op de accijns
Artikel 40 Wet op de accijns
Artikel 51 Wet op de accijns
Uitvoeringsbesluit accijns
Uitvoeringsregeling accijns
Beleidsregels accijnswetgeving
Standaardarrest
HvJ EU 13 december 2007, C-374/06, EU:C:2007:788 (BATIG)
HvJ EU 28 januari 2016, C-64/15, ECLI:EU:C:2016:62 (BP Europa), V-N 2016/21.21
Belangrijkste uitspraken
HvJ EU 2 april 1998, C-296/95, ECLI:EU:C:1998:152 (EMU Tabac e.a.)
HvJ EU 31 januari 2013, C-663/11, ECLI:EU:C:2013:56 (Scandic Distilleries), H&I 2013/5.30
HvJ EU 18 juli 2013, C-315/12 (Metro Cash & Carry Danmark), H&I 2013/110
HvJ EU 5 maart 2015, C-175/14, ECLI:EU:C:2015:142 (Prankl)
HvJ EU 2 juni 2016, C-81/15, ECLI:EU:C:2016:398 (Karelia), V-N 2016/32.25
HvJ EU 6 april 2017, C 638/15, ECLI:EU:C:2017:277 (Eko-Tabak)
HvJ EU 17 mei 2018, C 30/17, ECLI:EU:C:2018:325 (Kompania Piwowarska), V-N 2018/30.8
HvJ EU 17 oktober 2019, C 579/18, ECLI:EU:C:2019:875 (Comida paralela 12), H&I 2020/37
HvJ EU 6 oktober 2021, C-489/20, ECLI:EU:C:2022:277 (Kauno teritorinė muitinė), V-N Vandaag 2021/2954, V-N 2021/55.27.10
HvJ EU 9 juni 2022, C 55/21, ECLI:EU:C:2022:459 (Direktor na Agentsia 'Mitnitsi' / Imperial Tobacco Bulgaria), H&I 2023/31
Literatuur
S. Cnossen, 'Accijnzen om markt- en individueel falen te corrigeren', WFR 2024/138
W.M.G. Visser, Accijnzen(Fiscale Monografieën nr. 126) (diss. Amsterdam UvA), Deventer: Kluwer 2008.
Naslag
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 1 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 2 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 5 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 6-38 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 39-50l Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 51-55 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 56-60 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 61 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 61a Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 62-63 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 64-69 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 69a-72 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, hoofdstuk VI Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 90-96 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 97-102 Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, art. 102a Wet op de accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, Uitvoeringsbesluit accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, Uitvoeringsregeling accijns
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, Wegwijzer Wet op de accijns: belastbare feiten
Vakstudie Accijnzen en milieubelastingen, Wegwijzer EU-accijnswetgeving
Lexplicatie Belastingrecht, Wet op de accijns
Verwante onderwerpen
Thema: Totstandkoming Wet implementatie richtlijnen accijns 2022 (35918)