4.4.1 Heffing en invordering nationale aangelegenheid

De gemeenschapswetgever heeft zich volgens het HvJ EG in het arrest-Van de Water (2001) bij het ontwerpen van de Accijnsrichtlijn en volgens de EC in haar verslag (2004) over de werking van de artikelen 7 tot en met 10 van de Accijnsrichtlijn niet bijster druk gemaakt over de vraag wie de belastingplichtige is.1 De Accijnsrichtlijn wijst niet steeds de persoon aan die de verschuldigde accijns moet voldoen of de vereiste formaliteiten moet vervullen. De formulering ‘al naargelang het geval’ verschaft de lidstaten weinig houvast om te bepalen of de accijns door de afzender, de geadresseerde, de vervoerder of een andere persoon moet worden voldaan.2 De invulling van het begrip belastingplichtige wordt in beginsel aan de lidstaten overgelaten. De wijze van heffing en de invordering is door de gemeenschapswetgever niet geharmoniseerd, maar vinden volgens de Accijnsrichtlijn plaats op de door elke lidstaat zelf vastgestelde wijze, waarbij de lidstaten met toepassing van het neutraliteitsbeginsel dezelfde heffings- en invorderingsprocedure toepassen op zowel nationale goederen en diensten als op uit andere lidstaten afkomstige goederen en diensten.3 Het HvJ EG laat er geen misverstand over bestaan dat de wijze van heffing en inning van de accijns een nationale aangelegenheid is.4 De optredende verschillen en problemen tussen de lidstaten heeft de gemeenschapswetgever kennelijk voor lief genomen. De hoofdelijke aansprakelijkheid voor de voldoening van belastingen moet plaatsvinden binnen de contouren die het HvJ EG heeft vastgesteld in het arrest-Federation of Technological Industries (2006).5

De EC heeft vastgesteld, dat ondernemers en ingezetenen moeite hebben met de regels omtrent het aanwijzen van de belastingplichtige en degene die de accijns verschuldigd is. Een groot aantal heeft aangegeven het wenselijk te achten dat de geadresseerde van de accijnsgoederen als belastingplichtige wordt aangemerkt. Omdat de actuele situatie binnen een interne markt een onwenselijke situatie is, heeft zij voorstellen gedaan de belastingplichtige beter te benoemen en de procedures betreffende de verschuldigdheid van de accijns in de lidstaat van bestemming te vereenvoudigen:

in de plannen is de geadresseerde als belastingplichtige de accijns verschuldigd en voldoet hij de formaliteiten in de lidstaat van bestemming; ingeval van verkopen op afstand is de buitenlandse verkoper als belastingplichtige (of plaatsvervangend zijn fiscaal vertegenwoordiger) de accijns verschuldigd, waarbij geen gebruik behoeft te worden gemaakt van het vereenvoudigd accijnsgeleidedocument (VGD).6