15.1.2.4 Verschil met andere figuren

672. Kwalitatieve rechten dienen goed te worden onderscheiden van de kwalitatieve verplichtingen die zijn geregeld in art. 6:252 BW.1 In het eerste geval krijgt degene die de hoedanigheid van rechthebbende van een goed heeft er een recht bij; in het tweede geval moet hij juist een recht van een ander dulden. Het helpt voor het maken van dit onderscheid niet dat beide figuren soms worden geschaard onder de verzamelterm ‘kwalitatieve verbintenissen’.2 Ik bespreek de kwalitatieve verplichtingen in dit onderzoek verder niet.

673. Verder dienen kwalitatieve rechten – die op basis van de wet toeko men aan iemand in de hoedanigheid van rechthebbende van een specifiek goed – te worden onderscheiden van aanspraken die door de overheid worden toebedeeld aan iemand die de hoedanigheid heeft van rechthebbende van een specifiek goed (zie hoofdstuk 13). Ook moeten kwalitatieve rechten worden onderscheiden van aanspraken die op basis van partijafspraak toekomen aan iemand die de hoedanigheid heeft van rechthebbende van een specifiek goed (zie hoofdstuk 17). Het verschil tussen de drie is als volgt. Voor kwalitatieve rechten gelden strenge toepassingsvoorwaarden om te voorkomen dat wordt overgegaan tot gedwongen herverdeling (zie meer uitgebreid paragraaf 15.2). Voor door de overheid toebedeelde aanspraken in hoedanigheid gelden die toepassingsvoorwaarden niet, omdat per definitie sprake is van gedwongen herverdeling (zie paragraaf 13.1.2). Voor aanspraken die partijen zelf verschaffen aan iemand in hoedanigheid is de vraag naar door de overheid opgelegde herverdeling niet aan de orde, omdat alle betrokkenen met de transactie instemmen (zie paragraaf 17.7). De bespreking in dit hoofdstuk heeft alleen betrekking op rechten die op basis van art. 6:251 BW kwalitatief zijn.3