4.17 Moties over maatschappijleer 1977-1980

In de tussentijd zijn in de Tweede Kamer moties aangenomen, waarin aandacht is verzocht voor de positie van het vak maatschappijleer. Ik noem er een aantal.

Bij de Kamerbehandeling begin 1977 van de voorstellen maatschappijleer is de motie-Evenhuis c.s. (VVD) aangenomen.1 Deze draagt de regering op met voorstellen te komen over de bevoegdheden, curricula en de veldraadpleging door de Programmacommissie Maatschappijleer (PCM).2

In 1979 is met steun van Ginjaar-Maas (VVD) en Mertens (D'66) de motie-Van Kemenade/Worrell (PvdA) aangenomen met het verzoek op korte termijn maatschappijleer als examenvak in te voeren en te besluiten over bevoegdheden.3

In 1980 volgt de motie-Nypels (D'66) met het verzoek om bij het examen maatschappijleer ‘recht en rechtsbescherming’ te betrekken.4

In september 1980 komt het Activiteitenplan Maatschappijleer Examenvak uit5, waarover staatssecretaris De Jong (CDA) overleg voert met de vaste Kamercommissie voor O&W.6 Vooral Ginjaar-Maas (VVD) refereert aan het ‘praten over’ de invoering van maatschappijleer7, wat heeft geleid tot de genoemde moties-Evenhuis (VVD) (1977), -Van Kemenade/Worrell (PvdA) (1979) en -Nypels (D'66) (1980). Deze dragen de regering op voorstellen te doen over de bevoegdheidsregeling, rijkscurricula, maatschappijleer als examenvak en de veldraadpleging van de PCM. Ginjaar-Maas (VVD) relateert maatschappijleer aan burgerschapsvorming en acht de invoering van maatschappijleer urgent in de onderbouw8, evenals maatschappijleer in de bovenbouw als facultatief examenvak met inbegrip van staatsinrichting en recht.9 Ze grijpt terug op de gronden van het initiatiefwetsvoorstel-Schuring c.s.10

Staatssecretaris De Jong Ozn (CDA) releveert het voornemen om de bijscholing en bevoegdverklaring voor maatschappijleer per 1 augustus 1981 te be-eindigen.11 Verder gaat de SLO zich op NVLM-initiatief met de curricula maatschappijleer belasten, na de adviezen van de commissie-Ponsioen (1974) en de Kerngroep-Kuiper (1975).12 Bij maatschappijleer beogen de docenten leerlingen toe te rusten met democratische kennis, vaardigheden en houdingen. Bij gebreke aan (werk)boeken is er vanaf 1970 veel met schooleigen materiaal gewerkt; dit in schril contrast met de werkwijze bij geschiedenis en staatsinrichting met een keur aan leerboeken. Mede hierdoor is maatschappijleer ten onrechte voor een ‘overbodig praatvak’ gehouden. Maar dat gaat veranderen.