Inleiding

In art. 2 lid 7 Wet VPB 1969 is de belastingplicht van ‘indirecte’ overheidsbedrijven geregeld. De hierbij genoemde lichamen zijn slechts belastingplichtig voor zover zij een bedrijf uitoefenen als bedoeld in art. 2 lid 3 Wet VPB 1969.1 In dit verband bevat art. 2 lid 7 Wet VPB 1969 een verbondenheidsbegrip dat uitgaat van een volledig aandeelhouderschap, lidmaatschap of bestuurslidmaatschap van de overheid. Ik ken aan dit begrip een facilitaire functie toe.

Voorts zijn bepaalde overheidsbedrijven, ondanks het feit dat zij geen onderneming drijven als bedoeld in art. 2 lid 3 Wet VPB 1969, toch belastingplichtig. Dit geldt onder meer voor energiedistributiebedrijven als bedoeld in art. 2 lid 7 onderdeel e, Wet VPB 1969. In deze bepaling kunnen twee afzonderlijke verbondenheidsbegrippen worden onderscheiden. De belastingplicht geldt in de eerste plaats voor lichamen waarin het energiedistributiebedrijf een ‘belang’ houdt. Een ander verbondenheidsbegrip heeft betrekking op lichamen die met een energiedistributiebedrijf in een ‘groep’ zijn verbonden in de zin van art. 2:24b BW. Ik zou de functie van deze begrippen willen typeren als een vereenzelvigingsfunctie; de verbonden lichamen worden ten aanzien van de belastingplicht immers vereenzelvigd met het energiedistributiebedrijf. Tot op zekere hoogte vervullen beide begrippen ook een antiontgaansfunctie; zij voorkomen ook dat de belastingplicht kan worden ontgaan door onderdelen van het energiedistributiebedrijf onder te brengen in lichamen die met dat bedrijf verbonden zijn.