5.7.14 Samenhang met financiële correcties opgelegd door de Europese Commissie

Voor de Europese subsidies die door de tussenkomst van de lidstaten worden verstrekt, zijn in de eerste plaats de lidstaten verantwoordelijk voor het opsporen en corrigeren van onregelmatigheden.1 De Europese Commissie vordert geen Europese subsidies terug rechtstreeks van de eindontvangers van de Europese subsidie. De Europese Commissie controleert met name de nationale uitvoeringsorganen: zijn de door hun ingestelde systemen om de regelmatigheid van de Europese subsidies te controleren, corrigeren en sanctioneren doeltreffend?2 Indien dit niet het geval is, kan de Europese Commissie aan de lidstaten achteraf financiële correcties opleggen door op grond van het OP toegekende Europese gelden te verminderen. Indien sprake is van systematische onregelmatigheden gaat het om geëxtrapoleerde of forfaitaire correcties.3 Dit kan tot gevolg hebben dat de lidstaat Europese gelden moet terugbetalen. Een besluit tot het toepassen van financiële correcties van de Europese Commissie bevat geen expliciete verplichting om de Europese gelden terug te vorderen bij de eindontvangers van de Europese subsidies.

In het kader van de subsidies die uit de landbouwfondsen ELGF en ELFPO worden gefinancierd geldt een andere procedure. De lidstaten schieten deze Europese subsidies voor en declareren deze uitgaven. Indien gedeclareerde uitgaven niet overeenkomstig de Europese voorschriften zijn verricht, onttrekt de Europese Commissie deze uitgaven aan Europese financiering.4 Het gaat derhalve niet om een besluit tot terugvordering, maar om een besluit tot weigering van de financiering van door de lidstaten gedane uitgaven. Ook in dergelijke besluiten wordt niet gerept van terugvordering van de eindontvangers van de Europese subsidies.

Op de lidstaten rust ingevolge de Europese subsidieregelgeving de zelfstandige verplichting om in geval van onregelmatigheden tot het opleggen van administratieve sancties en maatregelen over te gaan. Zij zijn daarbij niet afhankelijk van besluiten van de Europese Commissie. Om de lidstaten aan te sporen tot het zelfstandig toepassen van financiële correcties geldt dat zij de door henzelf teruggevorderde Europese subsidies mogen hergebruiken voor andere projecten.5 Dit geldt niet indien de Europese Commissie financiële correcties ten opzichte van de lidstaten toepast; deze Europese gelden vloeien definitief terug in de Europese begroting en kunnen niet worden 'hergebruikt'.

Dat de Europese Commissie aan een lidstaat financiële correcties heeft opgelegd, laat de terugvorderingsverplichting van de lidstaat ten aanzien van de eindontvangers van de Europese subsidie onverlet.6 Het Hof van Justitie heeft in het EsF-arrest bevestigd dat het feit dat de gelden door de lidstaat aan de Europese Commissie zijn terugbetaald, de lidstaat niet van de verplichting ontslaat de Europese subsidies van de eindontvanger van de Europese subsidie terug te vorderen.7 Daarbij geldt uiteraard wel dat de verjaringstermijnen in acht moeten worden genomen.