10.3.6 Opnieuw forum shopping

In grensoverschrijdende mededingingszaken kunnen á snel rechters uit meerdere lidstaten bevoegd zijn. Ik neem als voorbeeld een geval waarbij onderneming A gevestigd te België een kartelovereenkomst heeft gesloten met onderneming B gevestigd in het Verenigd Koninkrijk. De kartelovereenkomst is gesloten tijdens een bijeenkomst in Parijs. Afnemer C gevestigd te Nederland heeft louter in Nederland schade geleden als gevolg van de kartelovereenkomst tussen A en B. De gelaedeerde ondernemer C heeft nu de keuze uit vier verschillende fora.

Op grond van artikel 2 EEX-VO is de rechter van het land waar de verweerder zijn woonplaats heeft bevoegd (forum rei). De gelaedeerde kan dus op grond van artikel 2 EEX-VO zowel bij de Belgische rechter als de rechter in het Verenigd Koninkrijk terecht. Daarnaast kan hij op grond van de alternatieve bevoegdheidsregel van artikel 5 sub 3 EEX-VO terecht bij de rechter van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan of zich kan voordoen. Verweerders A of B zullen nu ter keuze van verzoeker C kunnen worden opgeroepen voor de rechter hetzij van de plaats waar de schade is ingetreden (Erfolgsort), hetzij van de plaats van de veroorzakende gebeurtenis die aan de schade ten grondslag ligt (Handlungsort).1Indien de schade in Nederland is ingetreden is de Nederlandse rechter bevoegd. De Franse rechter is tevens bevoegd, nu de de kartelovereenkomst in Frankrijk is gesloten en de plaats van de veroorzakende gebeurtenis die aan de schade ten grondslag ligt dus Frankrijk is. De gelaedeerde C kan nu reeds kiezen uit de Nederlandse rechter, de Belgische rechter, de Britse rechter en de Franse rechter om zijn vordering tot verkrijging van schadevergoeding aanhangig te maken.

Indien de schade die C lijdt als gevolg van de kartelovereenkomst tussen A en B intreedt in andere lidstaten zoals Duitsland, Polen en Luxemburg dan is sprake van meer dan één Erfolgsort en kan C naast de Nederlandse, Belgische, Britse en Franse rechter ook de Duitse, Luxemburgse en Poolse rechter kiezen. Wel moet daar de in § 10.3.5.2 reeds aangegeven beperking aan worden gesteld dat de rechters van de verschillende plaatsen waar de schade is ingetreden slechts bevoegd zijn kennis te nemen van de vordering tot verkrijging van vergoeding van de schade die in het land van de aangezochte rechter is geleden.2 Is de volledige schade geleden in het land van de aangezochte rechter dan doen zich geen problemen voor. Is echter een deel van de schade geleden buiten het land van de aangezochte rechter dan kan het efficiënter zijn de zaak aanhangig te maken bij het forum rei of de rechter van het Handlungsort. Zo wordt voorkomen dat de gelaedeerde in meerdere lidstaten een procedure aanhangig moet maken om zijn volledige schade vergoed te krijgen.