13.11.1 Inleiding

Een gemeenschappelijk probleem voor alle vormen van een uitdrukkelijke forumkeuze is de verwijzing in de overeenkomst (of trust) naar andere stukken waarin de forumkeuze is opgenomen. Het meest voorkomende probleem van verwijzing is het antwoord op de vraag of de forumkeuze in het separate document waarnaar partijen verwijzen rechtsgeldig is totstandgekomen. De meest voorkomende vorm is de verwijzing in de (schriftelijke) overeenkomst of een (schriftelijke) bevestiging daarvan naar algemene voorwaarden met een forumkeuze. Ik zal vooral stilstaan bij twee vragen:

In de volgende subpar. van par. 13.11 zal ik achtereenvolgens ingaan op de vraag of verwijzing autonoom dient te worden geïnterpreteerd (par. 13.11.2), indien art. 23 EEX-V°/17 Verdrag toepasselijk is op de forumkeuze. Daarna bespreek ik twee algemene vraagstukken (par. 13.11.3): (1) de vraag welke eisen gelden voor de wilsovereenstemming en (2) de vraag of bij een algemene verwijzing (meestal naar algemene voorwaarden) uitdrukkelijk naar de forumkeuze dient te worden verwezen. Het arrest Colzani/Riiwa1 (dat ingaat op de verwijzing onder art. 17 EEX) is het onderwerp in par. 13.11.4, omdat het Hof van Justitie in dit arrest enige rechtsoverwegingen heeft gewijd aan de rechtsgeldigheid van een verwijzing naar een forumkeuze. Daarna zal ik ingaan op de voorwaarden voor een geldige verwijzing naar een forumkeuze, indien art. 23 EEX-V°/17 Verdrag van toepassing is (par. 13.11.5). De vier meest voorkomende scenario's van verwijzing naar een forumkeuze behandel ik in par. 13.11.6. Dan komt het Haags Forumkeuzeverdrag aan de orde, omdat in geval van toepasselijkheid van dit verdrag het probleem van verwijzing zich eveneens voordoet (par. 13.11.7). Het commune internationaal privaatrecht komt daarna aan bod in par. 13.11.8. Voorts behandel ik aan het einde van deze paragraaf de vraag of een verwijzing naar statuten waarin zich een forumkeuze bevindt nodig is voor de totstandkoming van een rechtsgeldige forumkeuze (par. 13.11.9).