4.4.1.6 Bewijsbedingen: art. 6:236 sub k BW

Art. 6:236 sub k BW richt zich op bewijsafspraken en maakt een onderscheid tussen een tweetal bedingen. Ten eerste bedingen die de bevoegdheid van de consument om bewijs te leveren uitsluiten of beperken. Ten tweede bedingen die de bewijslast ten nadele van de consument wijzigen. Onredelijk bezwarend zijn een overeenkomst die elke bewijslevering door de wederpartij uitsluit, een overeenkomst die de wederpartij de mogelijkheid ontneemt bepaalde bewijsmiddelen te bezigen, en het beperkende beding dat de wederpartij slechts de bevoegdheid geeft om bewijs te leveren gedurende een zekere periode, bijvoorbeeld na ontvangst van een prestatie of na ontdekking van de ondeugdelijkheid daarvan. Beoogd is echter niet elke afwijking van de wettelijke bewijslast ten nadele van de consumenten te verbieden. In meerdere onderdelen van de algemene voorwaarden die de vijftien onderzochte isP's hanteren ben ik bewijsbedingen tegengekomen.

Planet bepaalt bijvoorbeeld:1

Chello (art. 13 lid 7) en Het Net (art. 9 lid 8) hebben een zelfde beding in hun algemene voorwaarden opgenomen. Hier is sprake van bedingen die de bevoegdheid van de klant om bewijs te leveren uitsluiten. Deze bedingen zijn onredelijk bezwarend op grond van art. 6:236 sub k BW, omdat er geen tegenbewijs mogelijk is.

Met betrekking tot de vergoedingen en betalingen heeft Chello bijvoorbeeld een redelijk bewijsbeding (tegenbewijs door de klant is mogelijk) in haar algemene voorwaarden opgenomen.2 Dit beding betreft een uitwerking van een kernbeding, te weten de prijs die de klant moet betalen.

Bij sommige isP's betreft het bewijsbeding een zogenaamde boekendausule, een beding over de geldigheid van de financiële administratie.3 Wanneer een organisatie de mogelijkheid voor het leveren van tegenbewijs niet uitsluit is zo'n beding toegestaan. Wij kunnen hier een vergelijking maken met de algemene bankvoorwaarden.4 In art. 11 is daar het volgende over de bewijskracht van de bankadministratie geregeld:

Zolang in het beding aan een klant uitdrukkelijk de mogelijkheid wordt gegeven om tegenbewijs te leveren is een dergelijk beding redelijk. Wanneer men deze bewijskwestie bovendien op een praktische manier bekijkt, dan zal het voor een consument moeilijk worden om te bewijzen dat hij niet X, maar Y aantal uren op het internet online is geweest.5 Bewijs door middel van elektronische middelen, in dit geval de in-log-gevens op de server van de ISP, is hier de meest reële optie. Vaak levert een ISP gratis elektronische 'tools' mee zodat de consument zijn online uren zelf kan bijhouden. Overigens kan bij de meeste ISP's tegenwoordig tegen een vast bedrag per maand onbeperkt gebruik worden gemaakt van het internet en zal zich dit bewijsprobleem niet voordoen, tenzij er sprake is van een datalimiet.