5.9.2.1 Onwaardig voordat de erflater overlijdt

Indien aan de voorwaarden van onwaardigheid wordt voldaan voordat de erflater overlijdt, dan blijft de onwaardige bij de afwikkeling van de nalatenschap buiten beeld. Hij kan geen rechten ontlenen aan de nalatenschap. De onwaardige is uitgesloten van de nalatenschap. Voor het erfdeel van de onwaardige gelden de regels van plaatsvervulling (art. 4.8 lid 3 BBW en art. 4.9 lid 1 BBW). Dit betreft een belangrijke wijziging ten opzichte van het erfrecht voor 2012. Voordien was plaatsvervulling bij onwaardigheid niet mogelijk.1 Zonder plaatsvervulling worden afstammelingen van de onwaardige echter ten onrechte gestraft, terwijl hen geen verwijt valt te maken.2 Met deze koerswijziging versterkt de wetgever het persoonlijke karakter van de sanctie van onwaardigheid.3 Is plaatsvervulling niet aan de orde, dan komt het aandeel van de onwaardige door aanwas ten goede aan de andere erfgenamen in dezelfde graad.4 Indien de onwaardige alleen is in zijn graad, komt zijn erfdeel toe aan de erfgenamen uit de volgende orde of graad (art. 4.8 lid 3 BBW).