De weg naar schadevergoeding in het internationale gemotoriseerde verkeer (Verzekeringsrecht) 2010/5.6.2.4:5.6.2.4 Het gemotiveerde antwoord: de 'Provisional Recommendations'

De weg naar schadevergoeding in het internationale gemotoriseerde verkeer (Verzekeringsrecht) 2010/5.6.2.4

5.6.2.4 Het gemotiveerde antwoord: de 'Provisional Recommendations'

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De onduidelijkheden rond het begrip 'met redenen omkleed antwoord' hebben de schadevergoedingsorganen ertoe gebracht een leidraad voor de beoordeling van het antwoord van verzekeraar en schaderegelaar te ontwikkelen. Het gaat hierbij niet om een bindende tekst:

"The Provisional Recommendations aim at giving non-obligatory recommendations to help the Compensation Bodies in their work."

Een dergelijk bindend karakter is ook niet goed denkbaar. Een wettelijke basis ontbreekt: de schadevergoedingsorganen hebben geen bevoegdheid om anderen bindende regels op te leggen; een bindend karakter van de Provisional Recommendations zou er - bij gebreke van instemming van de verzekeraar - toe kunnen leiden dat het schadevergoedingsorgaan van de lidstaat van vestiging van de verzekeraar de aan het schadevergoedingsorgaan van de lidstaat van woonplaats van de benadeelde gerestitueerde schadevergoeding niet zou kunnen verhalen op de verzekeraar. Een dergelijke instemming van elke in de EU actieve motorrijtuigverzekeraar zal niet - en in elk geval niet eenvoudig - te realiseren zijn. Vooralsnog zijn de Provisional Recommendations dan ook niet meer dan dat: een interpretatiehulpmiddel. Zoals Van Schoubroeck terecht opmerkt: het verlossende woord zal uiteindelijk alleen in het concrete geval door de rechter kunnen worden gesproken.1

Toch is het interessant om van de Provisional Recommendations kennis te nemen, al is het alleen maar omdat zij het enige document zijn dat, met de praktijk van de dagelijkse schaderegeling in het achterhoofd en gebaseerd op de kennis en de ervaring van de schadevergoedingsorganen in de lidstaten, een stelselmatige analyse van de problematiek nastreeft.2

De Provisional Recommendations merken eerst op dat er geen 'strict and binding' omschrijving van het begrip 'met redenen omkleed antwoord' bestaat. Daaruit volgt dat hoogstens een negatief geformuleerde omschrijving kan worden gegeven, die beschrijft wat in elk geval niet als gemotiveerd antwoord heeft te gelden. Voorts waarschuwen de Provisional Recommendations ervoor het met redenen omklede antwoord niet te verwarren met het onderbouwde aanbod tot schadevergoeding als bedoeld in (thans) art. 22 onderdeel a) van de Richtlijn.

Art. 22, onderdeel a) verplicht de verzekeraar (of diens schaderegelaar) tot het doen van een onderbouwd aanbod als aansprakelijkheid en schadeomvang voldoende vaststaan. Eerst als daarover nog onvoldoende duidelijkheid bestaat is de verzekeraar verplicht een met redenen omkleed antwoord te geven, dat op alle onderdelen van het verzoek om schadevergoeding ingaat.

Dit onderscheid moet goed in het oog worden gehouden, omdat art. 24 de benadeelde geen toegang tot het schadevergoedingsorgaan verschaft als de verzekeraar hem weliswaar een aanbod doet, maar dat niet onderbouwt.

Vervolgens geven de Provisional Recommendations een aantal algemene aanwijzingen: zo zal het antwoord moeten ingaan op alle punten in het verzoek om schadevergoeding en zal het antwoord moeten worden gemotiveerd en onderbouwd. Het antwoord moet worden gegeven door de verzekeraar of diens schaderegelaar en zal moeten worden gericht aan de benadeelde dan wel diens belangenbehartiger. En ten slotte moet het in beginsel een definitief en volledig standpunt bevatten.

Deze algemene richtlijnen worden met voorbeelden aangevuld.

Zo zal een 'gemotiveerd antwoord' een uitspraak moeten doen over het al dan niet bestaan van een aanspraak op schadevergoeding, zal het daarvoor de juridische grondslag duidelijk moeten maken, moet het een antwoord geven op de vraag of aansprakelijkheid (geheel of gedeeltelijk) wordt aanvaard, zet het uiteen wie schadevergoeding ontvangt en zo ja hoeveel en van wie. Het antwoord zal duidelijk en begrijpelijk moeten zijn verwoord. Bovendien zal het de omstandigheden van het ongeval moeten weergeven.

Het antwoord zal in beginsel definitief en volledig moeten zijn, maar onder bepaalde omstandigheden zal dat niet mogelijk zijn. Voorbeelden van omstandigheden die aan een dergelijk finaal standpunt in de weg staan zijn het ontbreken van (definitieve) politie- of expertiserapporten of medische rapportages, het nog niet vaststaan van de uiteindelijke schadeomvang of onduidelijkheid over de aansprakelijkheid, terwijl bovendien lopende rechterlijke procedures of strafvervolgingen reden kunnen zijn om nog geen definitief standpunt in te nemen.

Vervolgens wordt een aantal voorbeelden gegeven van reacties van de verzekeraar die volgens de Provisional Recommendations in elk geval niet als met redenen omkleed kunnen gelden. Naast het ontbreken van antwoorden op punten uit het verzoek om schadevergoeding, het gedeeltelijke antwoord, het ongemotiveerd afwijzen van schadeloosstelling en het ontbreken van een uitleg waarom aansprakelijkheid of schadevergoeding (nog) niet vaststaan, wordt ook als onvoldoende gemotiveerd gekwalificeerd het ontwijkende of vertragende antwoord (wij wachten nog op bevestiging ...).

Het is maar de vraag in hoeverre deze Provisional Recommendations in de praktijk zullen helpen. In de eerste plaats zijn zij vrij algemeen en weinig concreet en geven zij weinig houvast voor het individuele geval. Onbesproken blijft voorts hoe moet worden omgegaan met de bestaande verschillen in schaderegelingspraktijk in de verschillende lidstaten.

Een voorbeeld van de vragen die in dit verband kunnen rijzen:

Naar Pools recht dient het antwoord naar de wettelijke grondslag van het ingenomen standpunt te verwijzen, met vermelding van de relevante wetsartikelen. Naar Nederlands recht is hiertoe geen noodzaak.

Het Nederlandse slachtoffer van een ongeval in Polen zal in deze wetsartikelen niet bijzonder geïnteresseerd zijn, maar de Poolse benadeelde van een ongeval in Nederland verwacht deze informatie wel. Moet nu de Poolse schaderegelaar van de Nederlandse verzekeraar in zijn antwoord aan de Poolse benadeelde de juridische grondslagen van het standpunt van de Nederlandse verzekeraar vermelden, ondanks het feit dat op het schadegeval Nederlands recht van toepassing is? Ik zou menen van niet, maar de vraag is hoe het Poolse schaderegelingsorgaan tegen het antwoord van de schaderegelaar aankijkt als het deze verwijzingen niet bevat.

Met de Provisional Recommendations is nog geen praktijkervaring opgedaan en onduidelijk is dan ook of verzekeraars een op de Provisional Recommendations gebaseerd standpunt van het regelende schadevergoedingsorgaan dat een antwoord niet of onvoldoende onderbouwd is, zullen accepteren.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.