3.1 Inleiding

In dit hoofdstuk staat de rechtvaardiging voor de voorrangspositie centraal die het gevolg is van het bedingen van het eigendomsvoorbehoud. De wetgever onderkende dat het bedingen van het eigendomsvoorbehoud tot gevolg heeft dat de verkoper een voorrangspositie inneemt – in het bijzonder ten opzichte van de bank die krediet verschaft aan de koper – en achtte deze voorrangspositie gerechtvaardigd. In dit hoofdstuk wordt de rechtvaardiging voor deze voorrangspositie nader onderzocht. Terwijl in het vorige hoofdstuk de nadruk lag op het eigendomsvoorbehoud in de verhouding tussen de verkoper en de koper, staat in dit hoofdstuk de rechtvaardiging van het eigendomsvoorbehoud in de verhouding tussen de verkoper en de overige schuldeisers van de koper centraal.

Daarbij wordt allereerst ingegaan op de betekenis van het begrip voorrang in verband met de positie van de verkoper onder eigendomsvoorbehoud (paragraaf 3.2). Vervolgens wordt aandacht besteed aan de enigszins vergelijkbare discussie over de rechtvaardiging van de voorrangspositie van zekerheidsgerechtigden (paragraaf 3.3). In het verdere vervolg van het hoofdstuk wordt achtereenvolgens aandacht besteed aan de rechtvaardiging van het eenvoudig, verbreed en verlengd eigendomsvoorbehoud, waarbij telkens gezocht wordt naar een (mogelijke) rechtvaardiging voor de voorrangspositie van de verkoper (paragraaf 3.4-3.6). Gelet op de vraagstelling ligt de nadruk daarbij op normatieve argumenten, als gevolg waarvan het geldende recht in dit hoofdstuk een minder prominente plaats inneemt. Aangezien in de Nederlandse literatuur nauwelijks aandacht is voor deze problematiek, zal vooral worden geput uit rechtsvergelijkend materiaal.