Voorlichting door de Belastingdienst in rechtsstatelijke context (FM nr. 177) 2022/2.2.2.1:2.2.2.1 Wat maakt het belastingrecht zo ingewikkeld?

Voorlichting door de Belastingdienst in rechtsstatelijke context (FM nr. 177) 2022/2.2.2.1

2.2.2.1 Wat maakt het belastingrecht zo ingewikkeld?

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Wat wordt met ‘complexiteit’ van het belastingrecht bedoeld? Veelgenoemde factoren die het belastingrecht ingewikkeld maken, zijn:1

–

Omvang van fiscale wet- en regelgeving (grote hoeveelheid belastingwetten en lagere regelgeving, beleidsregels en jurisprudentie, die daarvan een uitwerking zijn);

–

Technisch karakter (het belastingrecht introduceert fiscale concepten met een eigen terminologie);

–

Veranderlijkheid van het belastingrecht (hoog tempo in wetswijzigingen en invoering van nieuwe (antimisbruik)regels);

–

Ontoegankelijke structuur (gelaagde structuur van wet- en regelgeving, etc.);

–

Antimisbruikregels (gedetailleerde regels met vaak bewust vaag geformuleerde normen);

–

Interpretatievraagstukken, open normen en vage terminologie (wetteksten bevatten onduidelijkheden, vaagheden, leemten en kunnen multi-interpretabel zijn).

Deze factoren worden veelal toegeschreven aan de inzet van wetgeving als sturingsinstrument, tegengaan van misbruik en ongewenst fiscaal calculerend gedrag en het hoge tempo in het wetgevingsproces.2 Daarbij verdient opmerking dat complexiteit niet geheel vermijdbaar is, bijvoorbeeld omdat de wetgever niet alles kan voorzien of recht wil doen aan complexiteit in de maatschappij.3 Ook kan complexiteit bewust zijn aanvaard, bijvoorbeeld bij antimisbruikwetgeving of als resultaat van een politiek proces.4

Voor de burger wordt complexiteit een probleem wanneer het een belemmering vormt om zijn fiscale rechten en plichten te (kunnen) kennen, begrijpen en/of na te komen (rechtsonzekerheid).5 Dat is een reëel probleem, zo blijkt uit het rapport van de Commissie praktische rechtsbescherming (2021).6 Overigens is complexiteit van het belastingrecht niet enkel voor burgers, maar óók voor de Belastingdienst problematisch.7 Er is dan ook regelmatig kritiek op de kwaliteit van belastingwetgeving.8 Vereenvoudiging van belastingwetgeving blijft evident noodzakelijk. Tegelijkertijd lijkt dé oplossing nog niet in zicht.9

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.