9.5 Afronding

Of het beroep op de exoneratie naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, moet worden beoordeeld aan de hand van de omstandigheden opgesomd in het Saladin/HBu-arrest. Bij overeenkomsten tussen professionele of commercieel handelende partijen is mijns inziens in de regel extra terughoudendheid gepast bij de beantwoording van die vraag.

Een beroep op een exoneratie is naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid in het algemeen onaanvaardbaar indien sprake is van eigen opzet of bewuste roekeloosheid of opzet of bewuste roekeloosheid van de bedrijfsleiding. Een beroep op iedere andere exoneratie is dus a contrario (in beginsel) geoorloofd.

In (ICT-)contracten tussen professionele partijen is de zwaarte van de schuld de belangrijkste Saladin/HBu-omstandigheid. In dat verband zijn van belang: het verschil in deskundigheid tussen de leverancier en de afnemer op het gebied van de prestatie, de aard en ernst van het belang dat de afnemer bij de prestatie van de leverancier heeft alsmede de aard en ernst van de schade die de afnemer door het handelen van de leverancier lijdt. De andere Saladin/ HBu-omstandigheden behoren niet of slechts in geringe mate van invloed te zijn op de toetsing van exoneraties.

Partijen zijn vrij risico's te verdelen. Contracteren is risico's verdelen. Exonereren is ook risico's verdelen. De rechter behoort deze vrijheid zo veel mogelijk te respecteren.