6.2.3.1 Schooladvies

Het primair onderwijs wordt doorgaans afgesloten met een schooladvies van het bevoegd gezag van een basisschool aan de leerling geeft in het achtste leerjaar.1 In dit advies staat voor welke vorm van voortgezet onderwijs de leerling geschikt wordt geacht. In 2014 heeft de wetgever beoogd het schooladvies leidend te maken bij de beslissing naar welke vorm van voortgezet onderwijs de leerling doorstroomt.2 De wetgever hecht bij de doorstroom van leerlingen van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs waarde aan het schooladvies omdat dit tot stand wordt gebracht door het bevoegd gezag van de school voor primair onderwijs met inzicht in de gehele schoolloopbaan van de leerling.3

Bij amendement van Ypma op het hiervoor genoemde wetsvoorstel uit 2014 is het schooladvies verankerd in de Wpo en Wvo.4 De indieners van dit amendement wilden expliciet vastleggen dat het schooladvies leidend is ten opzichte van de eindtoets bij het bepalen van de toelaatbaarheid van de leerling tot het voortgezet onderwijs. Hiertoe werd expliciet bepaald dat het schooladvies voor 1 maart vastgesteld dient te worden.5 De school voor voortgezet onderwijs dient vervolgens de toelaatbaarheid van de leerling voor een bepaalde vorm van voortgezet onderwijs te baseren op dit schooladvies.6 Hiervoor is gekozen omdat het schooladvies wordt gebaseerd op de resultaten van de leerling gedurende zijn gehele schoolloopbaan en op basis van de bredere kennis die de leraar heeft van de leerling.7 Daarbij wordt in de toelichting van het amendement expliciet benoemd dat bij de totstandkoming van het schooladvies het oordeel van de professional/leraar centraal moet staan.8

Het bevoegd gezag had de vrijheid te bepalen of het schooladvies naar boven wordt bijgesteld als het resultaat van de eindtoets hier aanleiding toe gaf. Dit veranderde in augustus 2023. Sindsdien moet het schooladvies in beginsel naar boven bijgesteld worden als de uitslag van de doorstroomtoets hoger uitvalt dan het schooladvies.9 Hiervan kan enkel worden afgezien indien gemotiveerd toegelicht kan worden dat het naar boven bijstellen van het schooladvies niet in het belang van de leerling is. Het bevoegd gezag behoudt dan ook een mate van beoordelingsvrijheid bij het al dan niet bijstellen van het schooladvies.10 Daarbij is van belang dat de doorstroomtoets een momentopname is en in beginsel slechts de Nederlandse taal, rekenen en wiskunde hoeft te toetsen. Het schooladvies zou daarentegen een reflectie moeten zijn van de gehele schoolloopbaan en onder meer de sociale en emotionele ontwikkeling van de leerling. Er kan dan ook besloten worden dat het schooladvies een betere weergave geeft van het niveau van de leerling dan de uitslag van de doorstroomtoets.