7.6.1.4 Toetsing aan het beginsel van de dienende overheid

Het rechtsstatelijke beginsel van de dienende overheid houdt in dat de overheid niet een doel in zichzelf dient, maar het collectieve en individuele belang van zijn burgers.

Het voorstel voldoet aan het criterium van het beginsel van de dienende overheid, want het dient het belang van de samenleving en bevordert een dienstbare houding van de overheid. Een overheid die voorlichting geeft waar men in feite niets aan heeft als het erop aankomt, is geen dienende overheid. Met voorlichting die niet deugdelijk is, is de burger niet gediend (paragraaf 2.3, 2.5, 7.3).

Een ruimer beschermende koers bij de honorering van het aan voorlichting te ontlenen vertrouwen betekent dat de Belastingdienst in sterkere mate dient in te staan voor de door hem verstrekte informatie waaraan burgers verwachtingen ontlenen. Die koers toont een dienstbare en betrouwbare opstelling ten opzichte van de burger. Bovendien verlaat het voorstel het uitgangspunt dat het risico op onjuiste voorlichting voor rekening van de burger komt. Dat doet rechtsstatelijk gezien beter recht aan het beginsel van de dienende overheid met inachtneming van het burgerperspectief, want een dienende overheid legt de risico’s van eigen tekortkomingen in de uitvoering van de voorlichtende taak niet bij de burger. Met het voorstel wordt de waarde die het criterium van de dienende overheid inhoudt, dus beter verwezenlijkt.

Vergelijking van de huidige koers en het voorstel

Beredeneerd vanuit de rechtsstatelijke waarde van het beginsel van de dienende overheid leidt het voorstel tot een versterking van de dienstbaarheid en betrouwbaarheid van de Belastingdienst. Bovendien kan worden betoogd dat het bijdraagt aan een versterking van de compliancestrategie, waarbij dienstverlening en betrouwbaarheid van de Belastingdienst, worden geacht de vrijwillige nakoming te stimuleren (hoofdstuk 3). Dat bevordert efficiëntie en doelmatigheid. Alles afwegende betekent het voorstel dat de waarde van het beginsel van de dienende overheid beter wordt verwezenlijkt en dus leidt tot een verbetering ten opzichte van de huidige koers.