7.4.2.7 Cyclische rangorde

488. Als er nog een derde achterstelling wordt toegevoegd kan een cyclische rangorde ontstaan: het verhaalsrecht van A gaat in rang boven dat van B, het verhaalsrecht van B gaat in rang boven dat van C en het verhaalsrecht van C gaat in rang boven dat van A. Zie figuur 7.9. Die rangorde kan ook volgen uit zekerheidsrechten en voorrechten, al dan niet in combinatie met achterstellingen.1 De rangorde is het verhaalsequivalent van een spelletje steen-papier-schaar.

Overeenkomsten van achterstelling die op het eerste gezicht de indruk wekken een cyclische rangorde te scheppen moeten extra nauwkeurig worden onderzocht om te beoordelen of partijen werkelijk hebben bedoeld de verhaalsrechten in deze verhoudingen tot elkaar te plaatsen. Het is immers moeilijk voorstelbaar dat partijen bewust een dergelijke Gordiaanse knoop hebben gecreëerd. Dat onderzoek kan echter opleveren dat er daadwerkelijk sprake is van cyclische rangorde, bijvoorbeeld omdat niet alle partijen op de hoogte waren van de verhoudingen tussen de andere partijen.

De cyclische rangorde valt niet weer te geven als een ranglijst en kan niet worden omgezet in een uitdelingslijst. Er is geen ‘beginpunt’ aan te wijzen. Deze rangorde is volmaakt symmetrisch onder roulatie van A, B en C. Dan moet in onderling overleg met de schuldeisers een praktische oplossing worden gevonden.2 Daarbij kan als uitgangspunt gelden dat alle schuldeisers gelijk zijn. Iedere schuldeiser kan zich jegens één andere schuldeiser op voorrang beroepen en moet één andere schuldeiser voor laten gaan. Het verdient daarom overweging alle rangverschillen achterwege te laten en de schuldeisers gelijk te behandelen.