7.4.2.2 Gevolgen van rangverschil

474. Er bestaan twee verschillende manieren om met een rangverschil om te gaan.1

De meest gebruikelijke wijze duid ik aan als absolute voorrang.2 Bij toepassing van absolute voorrang ontvangen de lager gerangschikte schuldeisers pas betaling als de hoger gerangschikte klassen of schuldeisers volledig zijn voldaan. Dit systeem wordt gehanteerd bij de verdeling van de executie-opbrengst in faillissement en bij een rangregeling buiten faillissement.3

De wet bepaalt niet expliciet dat aan een rangverschil in een faillissement of bij een rangregeling het gevolg van absolute voorrang wordt verbonden. Dit kan hooguit worden afgeleid uit het woord ‘voorrang’.4 De hoger gerangschikte schuldeisers verhaalt zich eerst, met voorrang en dus volledig, voordat aan het verhaal van anderen kan worden toegekomen. Ondanks deze beperkte basis is het absolute karakter van het rangverschil bij het opstellen van een uitdelingslijst in faillissement in de praktijk en doctrine onomstreden en bevestigd in de rechtspraak.5 Ook ik ga hiervan uit.

475. Aan een rangverschil kan ook uiting gegeven worden door op hoger gerangschikte verhaalsrechten een hoger percentage uit te betalen dan op de lager gerangschikte verhaalsrechten. De uitkeringspercentages verhouden zich dan tot elkaar volgens een tevoren vastgestelde verhouding, zoals 2:1 of 3:1.6 Dit duid ik aan als relatieve voorrang.

Relatieve voorrang wordt bijvoorbeeld toegepast bij uitdeling in de wettelijke schuldsaneringsprocedure. Daarin wordt op preferente vorderingen een twee keer zo groot percentage uitbetaald als op de concurrente vorderingen.7 Ook het Voorontwerp Insolventiewet stelde voor de executie-opbrengst te verdelen met relatieve voorrang.8 Bovendien kunnen schuldeisers bij het aangaan van een eigenlijke achterstelling overeenkomen dat aan het aldus gecreëerde rangverschil gevolg moet worden gegeven met relatieve voorrang.9