II.5.5.5.3 ‘Onverminderd testamentaire lasten’

Art. 4:130 lid 2 BW maakt het mogelijk om een testamentaire last op te leggen aan een executeur. Op grond van de tweede zin van dit artikel wordt vermoed dat een op een executeur rustende last mede op de gezamenlijke erfgenamen rust, tenzij uit haar aard of uit de uiterste wil iets anders voortvloeit. Een erflater die dus enkel een testamentaire last aan de executeur wil opleggen (en niet tevens aan de gezamenlijke erfgenamen), kan dit zodoende het beste uitdrukkelijk in zijn uiterste wil bepalen.

In de mogelijkheid om aan de executeur testamentaire lasten op te leggen, schuilt een mogelijkheid om te delegeren. Bijvoorbeeld: ‘ik legateer aan mijn executeur X een geldbedrag van € 100.000, onder de verplichting dat dit bedrag binnen tien jaar na mijn overlijden moet worden besteed voor personen, inrichtingen en stichtingen, welke naar het oordeel van mijn executeur daarvoor in aanmerking komen (vgl. HR 30 september 1925, PW 12040 in paragraaf 5.4.3.4). Ik verwijs voor de mogelijkheden van wilsdelegatie met betrekking tot testamentaire lasten naar hetgeen ik hierover heb opgemerkt in paragraaf 5.4. In deze paragraaf kwam voorts aan bod dat de inhoud van een last ook door een ander dan de executeur nader kan worden geconcretiseerd. Bijvoorbeeld: ‘ik legateer aan mijn executeur een geldbedrag van € 100.000,- onder de verplichting de helft van dit bedrag uit te keren aan een van mijn neefjes, die mijn broer zal aanwijzen.’ Dat de executeur voor het uitvoeren van deze last de medewerking van ‘mijn broer’ nodig heeft, maakt de last mijns inziens niet ongeldig (zie ook paragraaf 5.4.3.6).

Het opleggen van testamentaire lasten aan een executeur is een manier om wilsdelegatie ten aanzien van de inhoud van uiterste wilsbeschikkingen te verwezenlijken.1 De last zou behoudens de executeur aan wie de last is opgelegd, gelet op zijn materiële aard, ook nader kunnen worden geconcretiseerd door een derde. Deze concretisering door een derde maakt dan eveneens deel uit van de verplichting.