4.6.2 Relevante inzichten voor het Nederlandse recht

De relevantie van art. 4:202 PETL voor het Nederlandse recht is beperkt. De PETL is een product van een (academisch) harmonisatieproject. Het artikel is geen positief recht. Om deze reden bestaat er geen informatie over hoe dit artikel in de praktijk functioneert. Het gaat dus alleen om law in the books en niet om law in action. Gelet op het ontbreken van deze relevante context kan art. 4:202 PETL slechts in beperkte mate inspiratie bieden. Het artikel en de commentaren in de literatuur zijn alleen bruikbaar voor de beantwoording van de vraag hoe een toestandstoerekening op theoretisch niveau vorm zou kunnen krijgen en welke problemen hierbij zouden kunnen spelen.

Art. 4:202 PETL kan niet een-op-een worden overgenomen. De afwezigheid van een duidelijke rechtvaardigingsgrond en de onduidelijkheid omtrent de afbakening en reikwijdte van (bepaalde begrippen uit) het artikel vormen een obstakel. Daarnaast worden in mijn ogen aspecten van daderschap, onrechtmatigheid en verwijtbaarheid te veel verweven. Toch zijn er wel elementen uit art. 4:202 PETL die inspiratie kunnen bieden en stof tot nadenken geven. Ten eerste geeft het artikel impliciet weer dat de aansprakelijkheid van ondernemers een andere behandeling en benadering behoeft dan de aansprakelijkheid van individuen. Ten tweede benadrukt het artikel het belang om niet in alle gevallen bij het vaststellen van het daderschap van de rechtspersoon aan te knopen bij individualiseerbaar menselijk handelen. In paragraaf 4.8 vertaal ik deze aspecten naar een concretere wijze van vaststellen van het daderschap van de rechtspersoon in gevallen van arbeidsdeling.