7.2.4.3 Eigendomsregistratie vorm van 3D registratie?

In de huidige kadastrale registratie is de registratie van onroerende registergoederen gebaseerd op het perceel, wat een twee dimensionale (of: 2D) situatie weergeeft. In werkelijkheid bevat de eigendom niet slechts een 2D situatie, maar mag de eigenaar van het perceel de volledige kolom onder en boven het perceel gebruiken (conform artikel 5:20, eerste lid en 5:21 BW). Er is sprake van zogenaamde 3D eigendom. Zolang één eigenaar het perceel onder en boven de grond gebruikt, is een 2D registratie een afdoende instrument om de 'werkelijkheid' in de registratie weer te geven. Lastiger wordt de situatie — en daarmee ook de registratie — als boven of onder één perceel meerdere gebruikers/eigenaren van opstallen te vinden zijn.1 Omdat in de kadastrale registratie (voornamelijk) rechten en geen objecten (of volumes) worden geregistreerd, is het verkrijgen van een beeld van de eigendoms- of gebruikssituatie van een bepaalde plek in Nederland soms een lastige zaak. De akten in de openbare registers moeten erop nageslagen worden om na te gaan welke rechthebbende(n) aanspraak kan/kunnen maken op welk stuk 'ruimte' boven of onder het perceel.2 Om in de registratie beter inzicht te krijgen in de verschillende eigendommen of gebruiksrechten van verschillende rechthebbenden, wordt ervoor gepleit om de huidige 2D registratie om te zetten naar een 3D registratie.3 Door het toekennen en gebruiken van een eigen kadastraal kenmerk voor netten is een wijziging teweeg gebracht ten aanzien van 2D registratie zoals in onze kadastrale registratie gebruikelijk was. Men kan stellen dat hiermee een eerste aanzet is gegeven voor een 3D registratie van registergoederen:4

Naast de administratieve kant van het registreren van de 3D situatie wordt ook veel aandacht besteed aan het visualiseren (het in beeld brengen) van de 3D situatie van eigendommen.5 Bij netten komen daar wellicht nog diverse complexe(re) elementen bij kijken. Netten zijn vaak vele kilometers lang en dus zullen bij 3D visualisatie vele percelen (3D) gekruist moeten worden. Daarnaast liggen veel netten sterk gebundeld, dan wel kruisen vele netten onder de grond met elkaar. Het 3D inzichtelijk maken van zulke gebundelde of kruisende netten zal dan ook een complexe opgave zijn. Het zal waarschijnlijk dan ook nog vele jaren duren voordat netten in de kadastrale registratie op 3D wijze gevisualiseerd kunnen gaan worden. Overigens wordt door Ploeger gesteld dat wellicht ook al met de vierde dimensie rekening gehouden moet worden, namelijk met de dimensie 'tijd'. Het net kan in de loop van de tijd in lengte veranderen of deels worden verlegd. Ploeger vraagt zich af of dit moet blijken in de grondboekhouding, ook als er geen sprake is van een (eerste: BJ) inschrijving in de registers:6

Volgens Ploeger gaat een zodanige koppeling echter een stap te ver en blijven de gegevens over de ligging van het net in de grondboekhouding een momentopname en wel van het moment dat de akte (van overdracht of inschrijving hypotheek) werd ingeschreven.