454 Het bezoldigingsbeleid van de OK

Wanneer voornoemde beschikkingen in samenhang worden bezien, dan volgt de hoofdregel voor een beoordeling van de bezoldiging van bestuurders van beursgenoteerde vennootschappen uit de Ahold-beschikking. De OK overweegt daarin dat met betrekking tot de met een lid van een raad van bestuur gemaakte belonings- en andere afspraken terzake van zijn of haar werkzaamheden als lid van die raad, geldt dat in beginsel slechts aan de instantie die tot vaststelling van die voorwaarden bevoegd is, ter beoordeling staat welke afspraken in het bewuste geval geëigend zijn, zulks met dien verstande dat die instantie vanzelfsprekend een eventueel goedkeuringsrecht van een andere instantie (zoals de AVA) met betrekking tot onderdelen van die afspraken, heeft te eerbiedigen. Terughoudendheid bij de inhoudelijke beoordeling van de bezoldiging door de OK is derhalve op zijn plaats.

Voor gegronde redenen om te twijfelen aan een juist beleid is slechts plaats, indien er sprake is van afspraken die zodanig zijn dat (voorshands geoordeeld moet worden dat) daartoe in redelijkheid niet gekomen had kunnen komen. Daarbij dient opgemerkt te worden dat er geen ruimte is om tot toetsing te komen van een bepaalde bezoldiging, enkel gebaseerd op het feit dat de omvang van deze bezoldiging buitenproportioneel is, zoals blijkt uit de Uni-Invest- en de PCM-beschikking. Aan de hoogte van de beloningen kan op zichzelf niet zonder meer een argument worden ontleend voor het constateren van wanbeleid.1

De aandacht van de OK gaat primair uit naar het besluitvormingsproces omtrent de gewraakte bezoldiging. De kernvraag lijkt in dat kader te zijn of er sprake is geweest van een zorgvuldige belangenafweging bij het vaststellen, toekennen en/of uitkeren van de bezoldiging.2 Bij beantwoording van deze vraag is een tweetrapsraket te ontwaren. De eerste trap heeft te maken met de vraag of het (bevoegde) orgaan dat het besluit genomen heeft voldoende en juist geïnformeerd was en ook overigens de regels voor de totstandkoming in acht heeft genomen. De aandacht gaat daarbij in het bijzonder uit naar de vraag of eventuele tegenstrijdige belangen voldoende zijn onderkend en adequaat zijn geadresseerd.3

Geeft het besluitvormingsproces onvoldoende reden tot twijfel dan rest slechts een marginale beoordeling van de vraag of de gemaakte keuzes verdedigbaar zijn.5 In de PCM-beschikking verwoordt de OK deze terughoudende toetsing door te stellen dat slechts aan een daadwerkelijk inhoudelijke beoordeling van de bezoldiging wordt toegekomen wanneer geen redelijk denkende ondernemer de onderhavige beloningen zou hebben uitbetaald.

Wanneer deze laatste toets – de vraag of de gemaakte keuze verdedigbaar is – wordt ontleed, dan valt deze uiteen in twee delen. Zo ligt allereerst de aannemelijkheid van de gegeven rechtvaardigingsgrond(en) voor de bezoldiging ter beoordeling voor. Uit de Uni-Invest-beschikking volgt dat een gegeven rechtvaardigingsgrond in beginsel slechts dan onvoldoende aannemelijk is, indien het gebezigde argument als zonneklaar onjuist kan worden aangemerkt. Ten tweede speelt de vraag of het gebezigde argument een voldoende rechtvaardiging oplevert voor de gewraakte bezoldiging. Hieraan is – zoals volgt uit de RNA-beschikking – slechts dan niet voldaan, wanneer kan worden vastgesteld dat de bezoldigingsafspraak gericht is op het zonder voldoende rechtvaardiging bevoordelen van bestuurders, waardoor (een deel van) de bezoldiging is aan te merken als ongerechtvaardigde verrijking van de bestuurder(s) zonder nut voor de vennootschap. Er moet, kort gezegd, een verband zijn tussen de bezoldiging en het daarmee beoogde doel in het voordeel van de vennootschap.

Uit vorenstaande volgt dat de rol van de OK bij de beoordeling van de bezoldiging van bestuurders van beursgenoteerde vennootschappen uiterst terughoudend is. Wel is daarbij op grond van de beschikkingen van de OK een kanttekening te plaatsen. Zo zijn er aanwijzingen dat de kans op een inhoudelijke beoordeling van de bezoldiging door de OK toeneemt, wanneer er sprake is van een (tussentijdse) aanpassing van de bezoldigingsafspraken vanwege een op handen zijnde gebeurtenis, dan wel het vaststellen van een bezoldiging zonder daarbij rekening te houden met een op handen zijnde gebeurtenis.6 Een voorbode voor het belang van deze omstandigheden is te vinden in de Getronics-beschikking, waarin de OK overwoog dat mede gewicht toekomt aan de inhoud van de getroffen regeling, zulks in samenhang met de omstandigheden waaronder en het tijdstip waarop de afspraken zijn gemaakt. In de RNA-beschikking voegt de OK de daad bij het woord, door over te gaan tot een nadrukkelijke inhoudelijke beoordeling van de gebeurtenis gedreven tussentijdse wijziging van de bezoldigingsafspraken. In de onderhavige casus leidt deze kritische beoordeling uiteindelijk tot de vaststelling dat er sprake is geweest van wanbeleid. De toets die de OK hanteert voor het aannemen van wanbeleid wijzigt overigens niet. Ook in de RNA-beschikking is immers doorslaggevend het oordeel van de OK dat de wijziging slechts in het belang van bestuurders was, zonder nut voor de vennootschap.