4.6.6 Danfoss en Astro-Zeneca-arrest

In het Danfoss en Astro-Zeneca-arrest ging het (o.a.) om de vraag of bij de gratis verstrekking van maaltijden in een kantine en bij vergaderingen aan zakenrelaties en aan personeel sprake is van een fictieve levering (ex art. 5, lid 6, Zesde richtlijn) of fictieve dienst (ex art. 6, lid 2, Zesde richtlijn).

A-G Sharpston komt tot de conclusie dat het door een ondernemer verstrekken van maaltijden om niet aan zakenrelaties in de eigen kantine van de onderneming valt onder de art. 5, lid 6, en/of art. 6, lid 2, Zesde richtlijn wanneer de maaltijdvoorziening hoofdzakelijk andere dan bedrijfsdoeleinden dient. Dergelijke prestaties kunnen echter ook hoofdzakelijk bedrijfsdoeleinden dienen, in het bijzonder wanneer deze beogen de doeltreffendheid te verhogen van bijeenkomsten waar de ontvangers aan deelnemen, en in zulke omstandigheden vallen zij niet onder de genoemde bepalingen. Dezelfde bepalingen zijn van toepassing op het door een ondernemer verstrekken van maaltijden om niet aan het personeel in de eigen kantine van de onderneming wanneer de maaltijden hoofdzakelijk de privédoeleinden van de werknemers dienen. Deze prestaties kunnen echter ook hoofdzakelijk bedrijfsdoeleinden van de werkgever dienen, in het bijzonder wanneer met het bedrijf verband houdende beperkingen van de werknemer verlangen dat hij keuzes prijsgeeft die hij anders zou hebben gehad, en gebruik maakt van de maaltijdvoorziening; in deze gevallen zijn genoemde bepalingen niet van toepassing. Dit standpunt (fictieve heffing in het geval dat de maaltijdverstrekking hoofdzakelijk andere dan bedrijfsdoeleinden, dus privédoeleinden, dient) heeft tot gevolg dat niet aan fictieve heffing zou worden toegekomen wanneer de maaltijdverstrekking niet hoofdzakelijk maar toch nog steeds in belangrijke mate de privédoeleinden van de zakenrelaties of werknemers dient (bijv. voor 50%). Zover wil het Hof van Justitie EU niet gaan. Het Hof van Justitie EU verklaart voor recht:

Verstrekkingen om niet aan zakenrelaties (i.c. maaltijden) uitsluitend voor beroepsdoeleinden leiden dus niet tot een fictieve dienst in de zin van art. 6, lid 2, Zesde richtlijn (thans: art. 26 btw-richtlijn). Verstrekkingen om niet aan personeel leiden in beginsel wel tot een fictieve dienst tenzij de behoeften van de onderneming verlangen dat de maaltijden door de werkgever worden verstrekt. Deze laatste vaststelling is in overeenstemming met de eerdere beslissing van het Hof van Justitie EU in het Fillibeck-arrest (zie onderdeel 4.6.3).1 Anders dan de A-G is het Hof van Justitie EU dus van mening dat een fictieve heffing plaatsvindt wanneer de verstrekking bijvoorbeeld voor 50% de privédoeleinden van zakenrelatie of werknemer dient.