Het besluit van de rechtspersoon (VDHI nr. 162) 2020/X.2.2:X.2.2 Samenloop met art. 2:14 en 2:15 BW

Het besluit van de rechtspersoon (VDHI nr. 162) 2020/X.2.2

X.2.2 Samenloop met art. 2:14 en 2:15 BW

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De vernietigingsbevoegdheid van de Ondernemingskamer maakt dat de jaarrekeningprocedure samenloopt met de procedure die art. 2:15 BW geeft voor de vernietiging van besluiten in het algemeen. De vraag rijst dan of deze procedures elkaar uitsluiten. Moet de rechtbank, geconfronteerd met een vordering tot vernietiging van een jaarrekeningbesluit, zich onbevoegd verklaren en de zaak doorgeleiden aan de Ondernemingskamer?1 En hoe zit dat ingeval van een beweerdelijk nietig jaarrekeningbesluit? Anders gezegd: heeft de jaarrekeningprocedure een exclusief karakter?

Van Schilfgaarde geeft hierop een deels bevestigend antwoord:

‘Het [jaarrekening]besluit van de AVA moet voldoen aan alle eisen die normaliter aan een dergelijk besluit worden gesteld. (…) Alle regels die van toepassing zijn op de geldigheid of ongeldigheid van besluiten van de AVA zijn ook hier toepasselijk. Aan de aandeelhouders, eventueel ook aan andere belanghebbenden, staat een beroep op de aantastbaarheid van het besluit open, indien relevante normen zijn geschonden. Zijn echter de bezwaren van de betrokkenen ontleend aan titel 9 dan zal men moeten aannemen dat uitsluitend de in art. 447 e.v. voorgeschreven rechtsgang kan worden gevolgd. Zou men dit niet aannemen dan zou immers naar believen het specialistische college van de Ok kunnen worden uitgeschakeld en de termijn van art. 449 kunnen worden ontdoken.’2

Volgens Van Schilfgaarde werkt de jaarrekeningprocedure exclusief voor zover het beweerdelijke gebrek in het jaarrekeningbesluit voortvloeit uit de jaarrekeningtitel van Boek 2 BW (Titel 2.9 BW). Indachtig de huidige tekst van art. 2:447 lid 2 BW begrijp ik dit zo, dat de exclusiviteit van de jaarrekeningprocedure ook geldt voor het geval waarin de jaarrekening in strijd is met de IFRS-verordening of de Wet op het financieel toezicht.3 In andere gevallen, dat wil zeggen waar het besluit vernietigbaar is op een van de gronden van art. 2:15 lid 1 BW, zou de gewone rechter zijn bevoegdheid behouden.4 Sterker, de opvatting-Van Schilfgaarde brengt met zich dat de gewone rechter in dergelijke gevallen met uitsluiting van de Ondernemingskamer bevoegd is het jaarrekeningbesluit ex art. 2:15 BW te vernietigen. Dit laatste vindt steun in de SCNM-beschikking, waarin de Ondernemingskamer zich onbevoegd acht een jaarrekeningbesluit te vernietigen dat tot stand is gekomen in strijd met bepaalde statutaire voorschriften.5

Van Schilfgaarde bakent de rechtsmacht van de Ondernemingskamer en de rechtbank dus af door te kijken naar de geschonden norm. Wie een jaarrekeningbesluit van tafel wil krijgen wegens strijd met de materiële jaarrekeningnormen, wendt zich tot de Ondernemingskamer. Wie daarentegen het jaarrekeningbesluit vernietigd wil zien op de voet van art. 2:15 BW, moet naar de rechtbank. Deze benadering, de lijn-Van Schilfgaarde, klinkt helder en logisch. Maar is zij dat ook? Ik bezie haar met de algemene samenloopregels als vertrekpunt.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.