3.3.2.1 Een in algemene termen opgesteld bevel

Een ogenschijnlijke uitzondering is dat bevelen ruim geformuleerd mogen worden als nauwkeurigere omschrijving lastig of onmogelijk is, zoals bij een mogelijke inbreuk op IE-rechten.1 Enigszins paradoxaal is die algemeenheid nodig om verdere geschillen te voorkomen. Als een inbreukmaker structureel inbreuk maakt op verschillende rechten van eiser of steeds een nieuwe vorm van inbreuk verzint, dan zou een bevel dat zich alleen uitstrekt tot die voorgaande inbreuk makkelijk door de inbreukmaker kunnen worden omzeild. Natuurlijk kan de gerechtigde dan een nieuw bevel krijgen, maar de vraag is wat hij daarmee opschiet. Een in algemene termen opgesteld bevel kan dan uitkomst bieden.

Zo’n algemeen bevel zou zich in theorie kunnen uitstrekken tot gedrag dat op zichzelf wel rechtmatig is, zoals bijvoorbeeld een verbod zich laatdunkend over een ander uit te laten. Dat soort uitlatingen kunnen onrechtmatige laster opleveren, maar kunnen ook rechtmatig zijn. Zo’n algemeen bevel lijkt dan in strijd met de overeenstemmingseis, maar in de praktijk valt dat mee. Ten eerste is het aantal gevallen waarin een in algemene termen opgesteld bevel nodig is beperkt. Zo is het vaak mogelijk om een bevel op te stellen dat letterlijk onrechtmatig gedrag verbiedt (bijv. door het maken van inbreuk op een auteursrecht te verbieden).2 Waar de algemeenheid echt noodzakelijk is wordt, ten tweede, overeenstemming op een andere manier gegarandeerd. De Hoge Raad verbindt aan dat soort algemeen opgestelde bevelen namelijk de uitlegregel “dat de draagwijdte van het verbod beperkt moet worden geacht tot handelingen waarvan in ernst niet kan worden betwijfeld dat zij (…) inbreuken, als door de rechter verboden, opleveren.”3 Zo bewerkstelligt de Hoge Raad dat de gedaagde vrij blijft zich te bewegen binnen de ruimte die het recht hem biedt, zonder dat de rechter hoeft over te gaan tot het geven van gedetailleerde regels: het gezond verstand kan hier richting geven.