5.13.7 Vergeving in het testamentaire erfrecht

In paragraaf 5.11.4.3 is reeds opgemerkt dat de herroeping van een legaat wegens ondankbaarheid niet meer mogelijk is als de erflater vergiffenis heeft geschonken. Deze vergeving moet onderscheiden worden van vergeving bij onwaardigheid in het Belgische versterferfrecht. Aan de vormvereisten uit artikel 4.7 BBW, die gelden bij onwaardigheid, hoeft bij de herroeping van legaten niet te worden voldaan. De herroeping van legaten wegens ondankbaarheid kent een eigen – en zoals hierna zal blijken – vormvrije wijze van vergeven.

Indien een legaat nog kan worden herroepen als de erflater vergiffenis heeft geschonken, dan komt de ratio van de herroeping in het gedrang. De herroeping wegens ondankbaarheid is immers gegrond op de veronderstelling dat de erflater zijn legaat niet vermaakt zou hebben, of het zou hebben herroepen, indien hij op de hoogte zou zijn geweest van het onbetamelijke gedrag van de legataris.1 Dit betekent dat als de feiten bewezen zijn en vaststaat dat de erflater op de hoogte was van de misdraging, de legataris de herroeping van het legaat kan voorkomen door te bewijzen dat de erflater hem heeft vergeven. De vergeving kan uitdrukkelijk of stilzwijgend geschieden. Het is echter niet voldoende als enkel sprake is van stilzwijgen. De legataris moet bewijzen dat de erflater zijn legaat in stand wilde houden, ondanks de misdraging.2 Dit komt overeen met de Nederlandse toetsing waarbij een enkel stilzitten eveneens onvoldoende is en duidelijk moet zijn dat de erflater de beschikking niet heeft wensen te herroepen.3

Vergeving bij voorbaat is, net als bij het Belgische versterferfrecht, niet mogelijk.4

Vergeving bij onwaardigheid is in het Belgische wettelijke erfrecht bij een beperkt aantal gedragingen mogelijk. Vergeving in het Belgische testamentaire erfrecht kent die beperking niet. Ongeacht de herroepingsgrond, sluit vergeving door de erflater de herroeping van een legaat wegens ondankbaarheid uit.5