Einde inhoudsopgave
Ongerechtvaardigde verrijking en onverschuldigde betaling als bronnen van verbintenissen (O&R nr. 80) 2014/3.5.2
3.5.2 Hetgeen is verkregen moet worden teruggegeven
mr. S.R. Damminga, datum 07-11-2013
- Datum
07-11-2013
- Auteur
mr. S.R. Damminga
- JCDI
JCDI:ADS495033:1
- Vakgebied(en)
Rechtswetenschap / Algemeen
Verbintenissenrecht / Overige verbintenissen
Voetnoten
Voetnoten
Ook erkenningen van het bestaan of de afwezigheid van schulden kunnen worden volgens §812 lid 2 als Leistungen gezien. Deze erkenningen hebben naar Duits recht abstracte werking, dat wil zeggen dat ze geldig zijn zonder dat de onderliggende rechtsverhouding geldig dient te zijn. Daarom kunnen deze erkenningen worden teruggevorderd als de onderliggende rechtsverhouding gebrekkig is. ‘Terugbetaling’ vindt plaats als de verrijkingsschuldenaar erkent dat hij geen vordering heeft tegen de verrijkingsschuldeiser.
Een Leistungskondiktion geeft aanspraak op teruggave van wat de verrijkingsschuldenaar heeft ontvangen. In principe moet volgens lid 1 alles wat ‘concreet vatbaar’ is in natura worden teruggegeven. Een zaak die in eigendom is overgedragen, moet daarom worden teruggeven door middel van een retro-overdracht. Het is niet van belang of hetgeen de verrijkingsschuldenaar heeft verkregen ook vermogenswaarde heeft.1
De verrijkingsschuldenaar kan behalve concreet vatbare voordelen ook ‘niet concreet vatbare’ voordelen hebben ontvangen. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de verrijkingsschuldenaar een dienst in ontvangst heeft genomen, zoals onderwijs. Teruggave in natura is dan niet mogelijk. Dan moet op grond van §818 lid 2 de waarde van het ontvangen voordeel worden vergoed. Op deze bepaling kom ik terug in §3.4.4, na een bespreking van de regeling over afdracht van vruchten en voordelen die in de plaats treden van het oorspronkelijk verkregen voordeel.