Einde inhoudsopgave
Grenzen van het strafrecht in de voorfase (SteR nr. 60) 2023/3.4.2.3
3.4.2.3 Voordelen van strafbaarstelling voor de preventie
mr. E.A.J. Nab, datum 12-01-2023
- Datum
12-01-2023
- Auteur
mr. E.A.J. Nab
- JCDI
JCDI:ADS715502:1
- Vakgebied(en)
Materieel strafrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Corstens/Borgers & Kooijmans 2018, p. 32-33; Simester & Von Hirsch 2011, p. 77; Machielse 2008, aant. 3.5. Jakobs merkt bijvoorbeeld op dat sommige van de strafbare feiten die ten tijde van het Naziregime in Duitsland zijn ingevoerd (zoals valsheidsdelicten), die in feite voorbereidingshandelingen strafbaar stellen en (vanuit liberaal oogpunt) ver ingrijpen in de privésfeer van burgers, na de Tweede Wereldoorlog zijn behouden, omdat ze het bedreigde rechtsgoed effectiever zouden beschermen (Jakobs 1985, p. 757).
Klip 2010, p. 590.
Strijards 1995, p. 7.
Zie: artikel 67 lid 1 sub a Sv. Dat is het gevolg van de formule ‘naar de wettelijke omschrijving’. Zie ook: Kamerstukken II 1990/91, 22268, nr. 3, p. 22; Corstens 2018, p. 473; Simmelink & Smith 1999, p. 161-162.
Mulder 1976, p. 95 en 99.
Mols 2016, p. 8; De Jong 1989b, p. 186.
De hiervoor besproken voordelen van de strafbaarstelling van voorfasehandelingen zouden volgens sommige auteurs ook leiden tot het effectiever kunnen voorkomen van schade en zodoende tot een betere bescherming van rechtsgoederen.1 De genoemde bewijsvoordelen zouden bijvoorbeeld een belangrijke bijdrage leveren aan de afschrikkende werking van strafbaarstellingen, omdat daardoor naar verwachting de kans op een succesvolle veroordeling wordt vergroot.2 De inzet van dwangmiddelen in de voorfase van een strafbaar feit kan zelfs voorkomen dat het delict wordt voltooid.3 Dat geldt bijvoorbeeld voor de voorlopige hechtenis, waarbij voor het strafmaximum op grond waarvan wordt bepaald of voorlopige hechtenis mogelijk is enkel wordt gekeken naar het strafmaximum op het grondfeit en geen rekening wordt gehouden met poging en voorbereiding.4 Ook zouden voorfasedelicten kunnen helpen om de leiders en meesterbreinen achter de schermen te pakken en zo het kwaad – in Mulders beeldspraak– met wortel en tak uit te roeien.5 Dat was al in 1900 een van de voornaamste redenen om samenspanning tot spoorwegstaking strafbaar te stellen (artikel 358ter (oud) Sr).6 En recenter zou ook de voorbereiding van handel in harddrugs hoofdzakelijk strafbaar zijn gesteld om de aanpak van grote drugsbazen mogelijk te maken.7 Daarvan kan op termijn meer preventief effect worden verwacht dan van het aanpakken van de kleine drugskoeriers. Of de voorgenoemde voordelen daadwerkelijk hebben geleid tot meer preventie, is echter lastig empirisch aan te tonen.