4.1.1 Staatsinrichting/Geschiedenis en staatsinrichting

Circulaire van de Staatssecretaris van O & W van februari 1968, nr. a.v.o. 350061.

Beschikking D.G.O.1.212 (26 augustus 1970)/ Circulaire (20 oktober 1970) A.V.O. 70-64.

Rijksleerplan (1968): doelstelling geschiedenis en staatsinrichting (d.I.): Het verwerven van kennis van en inzicht in belangrijke historische structuren en processen als bijdrage tot de vorming van leerlingen tot bewuste cultuurdragers; circulaire staatsecretaris van O & W van februari 1968 nr. a.v.o. 350061; circulaire staatssecretaris van O & W van 3 juli 1968, nr. A.V.O., 3582 32 en de Beschikking van 26 oktober 1970, A.V.O. 441542, Strct. 1970, nr. 229.

Toegevoegd is ‘hun hedendaagse structuur’.

Ministeriële circulaire van 3 februari 1972, A.V.O. 72-10, 4 (mondeling examen geschiedenis en staatsinrichting: b. de kandidaat heeft kennis van de ontwikkeling der staatsinstellingen van het Koninkrijk der Nederlanden, gezien tegen hun historische achtergrond en van hun hedendaagse structuur en functie). Beschikking van 26 oktober 1970, AVO 441542- bijlage (gs en si in het schoolonderzoek), Ministeriële circulaire 14 juni 1972, AVO 72-48 (II. Opschorting van de invoering van het cse geschiedenis en staatsinrichting) en Ministeriële circulaire van 14 januari 1972, AVO, 71-85 (Experimenten cse geschiedenis en staatsinrichting, aardrijkskunde, biologie en economie, waarin de installatie van de Commissie eindexamen geschiedenis en staatsinrichting (Ceges) op 8 juni 1971 is vermeld, en evaluatie van experimentele examens in 1976 en invoering van het cse in 1977 in het vooruitzicht zijn gesteld).

Besluit Eindexamens v.w.o-h.a.v.o.-m.a.v.o. van 21 april 1970, Stb. 1970, nr. 151, gewijzigd bij KB van 18 augustus 1971, Stb. 1971, nr. 43, 5 mei 1972, Stb. 1972, nr. 256, 18 december 1973, Stb.1973, nr. 673 en 9 augustus 1974, Stb. 1974, nr. 561 (86) in Wetten c.a. O en W, Den Haag 1974. De programmas v.w.o-h.a.v.o.-m.a.v.o. zijn op 26 oktober 1970, A.V.O.-441542, (92) vastgesteld in Wetten c.a. O en W, Den Haag: Sdu 1974.

Ministeriële circulaire van 14 juni 1972, A.V.O. 72-48 (II. Opschorten van de invoering van het cse geschiedenis en staatsinrichting, enz.).

Circulaire van 3 februari 1972, AVO 72-10, art. 4b Eindexamenprogramma gs/si. De circulaire AVO 441542 eist ‘kennis van de ontwikkeling der staatsinstellingen van het Koninkrijk der Nederlanden -gezien tegen hun historische achtergrond en van hun hedendaagse structuur en functie’. Staatsinrichting is in het mbo ook bestuursrecht (Circulaire van 30 juni 1970, D.G.O. 2314 (Codering vakken vo), Hoofdgroep 3 Aardrijkskunde/geschiedenis; Opvoedkunde en Godsdienst, nr. 3002 Gs/Si en nr. 3006 Si/bestuursrecht.

Met de vermelding staatsrecht synonimiseert de wetgever staatsinrichting met staatsrecht. De gelijkenis tussen drie hbs en vier atheneum-a is hiermee gegeven. De b-leerlingen blijven evenwel verstoken van staatsinrichting, tenzij geschiedenis en staatsinrichting als vak is gekozen, wat minder voor de hand ligt op atheneum-b, vgl. K. Dogterom, ‘Staatsinrichting. Politiek leren denken’, M & P 2022,07, p. 20-22.

Circulaire van februari 1968, nr. A.V.O 350061, d Geschiedenis en staatsinrichting, II Leerplan Atheneum: Atheneum A: c Behandeling van onderwerpen uit het staatsrecht één uur per week in het vierde leerjaar. Publiek organisatierecht en staatsinstellingen staan centraal. A contrario lijkt het staatsrecht tot vier atheneum-a beperkt, zie: Min. circulaire van 21-8-68, nr. A.V.O. 360666 (Voorbeelden algemene lessentabellen v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.), waar in de Voorbeeldtabellen voor categorale scholen voor v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o. gebaseerd op basistabellen (art. 24 en 25) van het Besluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o. van 26 oktober 1967, Stb. 1967, nr. 526 voor vier atheneum-a voor het vak geschiedenis en staatsinrichting 4 uur zijn opgenomen en voor -b 2 uur; Min. circulaire van 2 maart 1973, AVO 73-17 (Ongedeeld v.w.o.), art. IV 4, 5, 6 minimumtabellen; voor het vak geschiedenis en staatsinrichting vervalt de staatsrechtvariant op 4 ath.-a (artikel IV 10); vgl. Th. Wijte, Th. Hamers & F. Wilhelm, ’Rapport commissie ongedeeld VWO op SG. Nebo-Mariënbosch-Gabriëlcollege’, Nijmegen: s.n., 1977 en E. van der Vennen, ´ Bijdrage II voor (on)gedeeld vwo’, Weekblad 1976, 18, p. 787.

Circulaire van 26 april 1971, AVO 71-26. Verplicht zijn de antieke staatsinstellingen.

Ministeriële circulaire van februari 1968, nr. A.V.O. 350061, d Geschiedenis en staatsinrichting III Toelichting 6^e alinea; vgl. J. Bron 2003, p. 39 e.v.

Werkgroep DOZ 1998, p. 10-11.

Curs.W. Ministeriële circulaire, Ibid., III Toelichting, vgl. Dogterom 2022, p. 20-22.

VSW, ‘Vak democratie en organisatie’, Didactiek 1970, 1, p. 9.

N. van Rees e.a., VOS-M 1968, 88.

C.M. van der Woude, ‘Staatsinrichting of staatkunde?’, in: Dalhuysen e.a. (red.) 1977. Van der Woude stelt in 1982 als kern voor het curriculum van staatsinrichting de politieke systeemtheorie van Easton voor in plaats van de trias politica. In 1990 is dit wettelijk een feit.