Open normen in het huurrecht (R&P nr. VG11) 2019/2.4.2.5.2:2.4.2.5.2 De valse zekerheidssuggestie van precieze normen

Open normen in het huurrecht (R&P nr. VG11) 2019/2.4.2.5.2

2.4.2.5.2 De valse zekerheidssuggestie van precieze normen

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Een andere relativering van het rechtsonzekerheidsbezwaar tegen open normen is de constatering dat in de rechtspraktijk, evenals in de rechtsleer, rechtszekerheid beperkt wordt tot juridische rechtszekerheid. Deze rechtszekerheid betreft de vraag of de jurist kan voorspellen welke rechtsregel in een gegeven kwestie zal worden toegepast c.q. gehandhaafd. Dat is nog iets anders dan de vraag naar de voorspelbaarheid van het resultaat dat rechtsgenoten meenden te bereiken met het handelen waarop de rechtsnorm van toepassing is. In die zin kan de term ‘rechtszekerheid’ erg bedrieglijk zijn, concludeert Raban, die het heeft over de ‘fallacy of legal certainty’ onder juristen.1 Als toppunt van die ‘fallacy’ verwijst hij naar de uitspraak waarin de verzekerde wordt gehouden aan het wettelijke voorschrift dat hij niet verder dan een jaar terug kan claimen, ook toen vaststond dat de verzekeraar er twee jaar over deed om te oordelen dat de verzekering de schade niet dekte.

Hoewel de verzekerde dus pas na twee jaar kon weten dat de verzekeraar niet zou vergoeden en eerst dan wist wat in rechte te claimen, hield de rechter vast aan de wettelijke bepaling. In de uitspraak werd verwezen naar de ‘overall’ rechtszekerheid op grond waarvan men erop moet kunnen rekenen dat de rechter altijd de wet toepast.2

Rechtszekerheid ontleent haar belang voor een goed deel aan de gewenste rechtszekerheid in het economische verkeer.3 Partijen die overeenkomsten aangaan moeten erop kunnen rekenen dat die afspraken ook worden nagekomen. Raban wijst erop dat het hier vooral van belang is dat partijen dus kunnen rekenen op het effect dat hen voor ogen stond bij het sluiten van de overeenkomst.

Datzelfde geldt evenzo voor de rechtszekerheid op het publiekrechtelijk terrein, waar het erom gaat dat individuen niet behoeven te vrezen voor onvoorspelbaar overheidsoptreden. Ook hier gaat het om de verwachtingen van individuen (partijen), niet om die van juristen, aldus nog steeds Raban. Hij wijst erop dat precieze normen in de praktijk juist tot onzekerheid kunnen leiden4 en dat de wetgever overigens lang niet altijd de mogelijkheid heeft om normen te preciseren, vooral wanneer de te regelen werkelijkheid complex is.5 Vanzelfsprekend laat zich naar aanleiding van het standpunt van Raban de vraag stellen of, en zo ja in welke mate, partijen op de hoogte zijn van de van toepassing zijnde regels. Rechtszekerheid wordt vaak gerelativeerd door verwijzing naar de gebrekkige kennis van de regelgeving.6

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.