6.2.3.2 Doorstroomtoets

Het afnemen van een schoolvorderingentoets was voor de basisschool lange tijd niet verplicht. Vanaf 2014 moet echter in beginsel elke leerling in het achtste jaar van het basisonderwijs tussen 15 april en 15 mei een eindtoets afleggen.1 Deze eindtoets wordt sinds 1 augustus 2023 doorstroomtoets genoemd.2 Voor deze naamswijziging is gekozen omdat de naam ‘eindtoets’ te veel de nadruk zou leggen op het markeren van het einde van de groei van de leerling, terwijl de naam ‘doorstroomtoets’ beter de doorlopende leerlijn zou uitdrukken.3

De doorstroomtoets dient als een tweede objectief gegeven naast het schooladvies om te bepalen naar welke vorm van voortgezet onderwijs de leerling kan doorstromen.4 De doorstroomtoets meet in elk geval de kennis en vaardigheden van de leerling op het terrein van de Nederlandse taal en rekenen en wiskunde.5 De indieners van het hiervoor genoemde amendement Ypma beoogden dat de eindtoets als het ware als een second opinion zou dienen ten opzichte van het schooladvies. Indien uit de eindtoets zou blijken dat de leerling beschikt over méér kennis en vaardigheden dan blijkt uit het schooladvies, dient het bevoegd gezag het schooladvies heroverwegen. Hierdoor zou volgens de indieners het oordeel van de leraar centraal komen te staan bij de doorstroom van de leerling naar het voortgezet onderwijs. Zoals toegelicht moet sinds 2023 het schooladvies in beginsel naar boven bijgesteld worden als de doorstroomtoets daar aanleiding toe geeft.

De Wpo kent twee typen doorstroomtoetsen; doorstroomtoetsen die worden opgesteld door commerciële partijen en erkend zijn door het College voor Toetsen en Examens (CvTE) en een doorstroomtoets die van overheidswege wordt ontwikkeld door het Cito.6 De mogelijkheid voor een school om gebruik te maken van een andere dan van overheidswege ontwikkelde toets is bij amendement in de Wpo opgenomen.7 Met dit amendement beoogden de indieners te voorkomen dat de keuzevrijheid van scholen bij het kiezen van leermiddelen onnodig aangetast zou worden. De keuzevrijheid blijft echter beperkt tot een keuze voor een commerciële doorstroomtoets of de doorstroomtoets van het Cito, het bevoegd gezag kan er in beginsel niet voor kiezen geen eindtoets af te nemen.