3.4.3.2 Feiten waarbij vroegtijdig ingrijpen eenvoudiger is dan later ingrijpen

Bepaalde gedragingen in de voorfase lijken niet in de laatste plaats strafbaar te zijn gesteld op grond van de praktische moeilijkheden die de bestrijding van de voltooide variant van het delict met zich brengt.1 Dat is niets nieuws: reeds bij de bepaling van de grenzen van poging speelden praktische overwegingen een niet onbelangrijke rol. Segers wijst op een zaak uit 1915 waarin zowel het Gerechtshof als de Hoge Raad constateren dat het aanmelden van de export van een partij vet naar België bij de douane (destijds verboden in verband met de Nederlandse neutraliteit tijdens de Eerste Wereldoorlog) niet kon worden gezien als een ‘begin van uitvoering’ van het exporteren van het vet, maar slechts als de voorbereiding daarvan.2 Segers bekritiseert het gebrek aan ‘common sense’ in het oordeel van de Hoge Raad en stelt de retorische vraag wat de douane dan wel had moeten doen; de illegale goederen doorlaten en de grenspost waarschuwen, zodat de boot kon worden gestopt en doorzocht als hij eenmaal onderweg is, met alle vertraging voor de rederij en overige exporteurs als gevolg?3 In vergelijkbare zin pleit Mulder voor een uitbreiding van strafbaarstellingen in de voorfase van terrorisme, omdat de bestrijding van ‘volgroeid terrorisme’ onbegonnen werk zou zijn.4 Daarbij hoeft ook geen principieel onderscheid te bestaan tussen poging en samenspanning: beide zijn juridische interventiemiddelen die zijn bedoeld om criminaliteit te bestrijden voordat zij tot wasdom komt.5 Het zou weinig efficiënt en effectief zijn om steeds daadwerkelijke schade af te moeten wachten. Zolang voldoende helder vaststaat welk niveau van gevaar is vereist (daarover §5.4.2.2), kan met gevaarzettingsdelicten wellicht ook een effectiever beschermingsniveau worden bereikt dan met enkel krenkingsdelicten.6 Wel moet het dan om een voldoende serieus en realistisch gevaar gaan en niet om hypothetisch gevaar of om gevaar dat toch niet effectief te voorkomen is.7