Afscheid van de klassieke procedure (NJV 2017-1) 2017/II.3.4.3:II.3.4.3 De Nieuwe zaaksbehandeling als panacee?

Afscheid van de klassieke procedure (NJV 2017-1) 2017/II.3.4.3

II.3.4.3 De Nieuwe zaaksbehandeling als panacee?

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Aan elk probleem kan een ambitie worden gekoppeld. Bij de zes problemen die we kort hebben beschreven, horen de ambities dat het bij de bestuursrechter sneller, finaler en communicatiever moet, dat meer maatwerk en meer conflictoplossend vermogen wordt geboden en dat gestreefd wordt naar een betere acceptatie van de uitspraak. De Nieuwe zaaksbehandeling, de werkwijze die de bestuursrechters bij de rechtbanken vanaf 2012 toepassen, beoogt alle zes ambities waar te maken. Snelheid, maatwerk en finaliteit zijn de steekwoorden. Er bestaat weliswaar niet een document waarin systematisch staat beschreven wat de Nieuwe zaaksbehandeling inhoudt en wat de kernelementen van de werkwijze zijn, maar de website van de Rechtspraak bevat wel een korte instructieve beschrijving ervan.1 We geven twee citaten:

De kern van de Nieuwe zaaksbehandeling is oplossingsgerichtheid, zaken sneller op zitting brengen en rechtspraak op maat. Deze werkwijze is nu voor vrijwel alle bestuursrechtelijke zaken ingevoerd. Uitgangspunt is dat zaken 13 weken na binnenkomst van het beroepschrift op zitting komen. Doel van de zitting is om in één keer tot een definitieve oplossing van het juridische geschil te komen. Dat kan ook doordat de rechter samen met partijen onderzoekt of het conflict niet op een andere (effectievere) manier kan worden opgelost dan alleen met een uitspraak van de rechter.

Tijdens de zitting bespreekt de rechter met partijen wat de beste behandeling van de zaak is voor hen. De rechter heeft hierbij ook aandacht voor het eventuele onderliggende conflict en de wijze waarop dat kan worden opgelost. Zo kan de rechter met partijen tijdens de zitting bekijken of een schikking mogelijk is of dat het geschil geschikt is voor een mediationtraject. Ook kan de rechter de eisende partij in de gelegenheid stellen haar standpunten nader te onderbouwen of van meer bewijs te voorzien. Dit wordt dan meestal ter zitting met partijen besproken. De rechter kan ook een tussenuitspraak doen waarbij het bestuursorgaan een gebrek mag herstellen.

Die omschrijving bevat een oplossing voor vijf van de zes hiervoor genoemde problemen. Snelheid: zaken komen sneller op een zitting, dertien weken na binnenkomst van het beroepschrift. Finaliteit: het doel van de zitting is tot een definitieve oplossing van het juridische geschil te komen. Maatwerk: de rechter bespreekt met partijen wat voor hen de beste behandeling van de zaak is. Communicatie: de rechter kan de eisende partij in de gelegenheid stellen haar standpunten nader te onderbouwen of van meer bewijs te voorzien. Dit wordt dan meestal ter zitting met partijen besproken. Probleemoplossend vermogen: de rechter besteedt aandacht aan het eventuele onderliggende conflict en onderzoekt samen met partijen of dat niet op een andere (effectievere) manier kan worden opgelost dan alleen met een uitspraak van de rechter. Dat de ambitie Acceptatie niet in de tekst is terug te vinden, verbaast niet. Acceptatie is immers vooral een beoogd gevolg van de voorgestane werkwijze.

Op de vraag of de Nieuwe zaaksbehandeling werkt zoals bedoeld en welke effecten die werkwijze heeft op de behandeling van beroepszaken door de bestuursrechter, komen we in hoofdstuk 6 terug.2

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.