2.3.5 Tussenconclusie

Door nog nader in te vullen normen op te nemen draagt de wetgever normerende verantwoordelijkheid over aan de rechter, aan publieke en private instanties en aan individuele normadressaten. Omdat dit het aantal wettelijke regels beperkt, past het gebruik van deze open normen in de deregulering als onderdeel van het wetgevingsbeleid, waarbij ook de rechtsontwikkeling wel als doel wordt genoemd. Open normen vormen voorts de kern van de communicatieve benadering van wetgeving, in welk kader normering wordt opgevat als een interactief interpretatieproces. Naarmate normen opener zijn, bieden zij voor een dergelijk proces meer (interpretatie)gelegenheid. In het wetgevingsbeleid heeft deregulering een belangrijke plaats gekregen. De communicatieve benadering, hoe relevant op zichzelf ook, is minder van invloed geweest op het beleid van onze wetgever.

Is voor de wetgever het belang van open normen vooral gelegen in deregulering, het belang voor de instanties en maatschappelijke actoren is vooral de geboden ruimte tot nadere normering. Daarnaast speelt de rechtsontwikkeling en het idee dat simpelweg niet elk gedrag in een concrete norm te vatten is, een rol. Voor het hiernavolgende onderzoek is ruimte daarom een belangrijk criterium. De geboden ruimte is hier beschouwd als een belang, maar is daarmee niet onproblematisch. Voor individuele normadressaten kunnen open normen, zoals zorgnormen, ook een zwaarwegende opdracht zijn. Daarnaast bevat het belang van de ruimte die overheidsinstanties en rechters worden geboden met open normen, ook risico’s. Te grote vrijheid voor instanties en voor rechters kan op gespannen voet komen te staan met rechtsstatelijke begrenzingen.