3.2.2 De overheid als contractspartij

De overheid is – net als een private partij – bevoegd overeenkomsten te sluiten en toezeggingen te doen. Voor een vordering gestoeld op een schending van een nakomingsverplichting uit een bevoegdhedenovereenkomst of toezegging gelden de regels van het Burgerlijk Wetboek. Het bijzondere karakter van de overheid als contractspartij blijkt vervolgens onder andere uit haar mogelijkheden een beroep te doen op artikel 6:258 BW, wanneer zij wijst op een beleidswijziging als reden voor niet-nakoming van haar verplichtingen. Een beroep op een dergelijke beleidswijziging in het algemeen belang komt niet toe aan een private partij omdat die zich niet met een dergelijk algemeen belang hoeft bezig te houden. In het vierde deel van dit onderzoek wordt duidelijk dat een overheid eerder dan particuliere partijen onder nakoming van gemaakte afspraken uit lijkt te kunnen komen, waarbij zij overigens niettemin schadeplichtig kan zijn.

Bij het aangaan van overeenkomsten kunnen zich – net als bij private partijen – problemen voordoen bij de vertegenwoordiging van de overheid. Op deze plek merk ik op dat de bevoegdheidsverdeling van overheidsorganen en overheidsfunctionarissen in het algemeen wettelijk of in besluiten is geregeld en daarmee kenbaar is of kon zijn voor een burger.1 Een onderscheid moet worden gemaakt tussen uitlatingen van overheidsfunctionarissen van bestuursorganen zelf die mogelijk aan het bevoegde bestuursorgaan kunnen worden toegerekend en toerekening van uitlatingen van het ene bestuursorgaan aan een ander bestuursorgaan. Voor die tweede soort toerekening bestaan gelet op de wettelijke bevoegdheidsverdeling waaraan in een democratische rechtsstaat groot gewicht toekomt, vrijwel geen mogelijkheden.