2.2.8 Wet op het financieel toezicht (2007)

Art. 3:112 Wft is naar inhoud gelijk aan art. 129, eerste, vijfde en zesde lid, van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993. Dit artikel bevat dus de mogelijkheden voor portefeuilleoverdracht door een levensverzekeraar met zetel in Nederland. Art. 3:113 lid 1 Wft is naar inhoud grotendeels gelijk aan art. 52, eerste, vierde en zesde lid, van de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf. Dit betreft dus de mogelijkheden voor portefeuilleoverdracht door een natura-uitvaartverzekeraar met zetel in Nederland. Art. 3:114 Wft is naar inhoud grotendeels gelijk aan art. 121, eerste lid, van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993. Dit artikel bevat dus de mogelijkheden voor portefeuilleoverdracht door een schadeverzekeraar met zetel in Nederland. Ten aanzien van art. 3:118 Wft wordt opgemerkt dat dit artikel naar inhoud grotendeels gelijk is aan de artikelen 53 van de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf en 122, tweede tot en met vijfde lid, zevende tot en met negende lid, 130, tweede, derde, vijfde tot en met achtste lid, van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993. Over art. 3:119 Wft wordt opgemerkt dat dit artikel naar inhoud grotendeels gelijk is aan art. 54, eerste tot en met vierde lid, en zevende lid, van de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf en 131, eerste tot en met vierde lid, zevende en achtste lid, van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993.7Art. 3:121 Wft bepaalde dat deze paragraaf voor zover deze betrekking heeft op een overdracht door een levensverzekeraar of schadeverzekeraar niet van toepassing is met betrekking tot de overdracht van rechten en verplichtingen uit herverzekering.

Art. 3:122 tot en met 3:125 Wft gaan over levensverzekeraars en schadeverzekeraars met zetel in een andere lidstaat. Art. 3:122 Wft is naar inhoud grotendeels gelijk aan de artikelen 121, vierde lid, en 129, vierde lid, van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993.8

Art. 3:126 tot en met 3:130 Wft gaan over levensverzekeraars en schadeverzekeraars met zetel in een staat die geen lidstaat is. Art. 3:126 Wft is naar inhoud grotendeels gelijk aan art. 129, tweede, derde en zesde lid van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993. Art. 3:127 Wft is naar inhoud grotendeels gelijk aan art. 121, tweede en derde lid, van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993.9 In art. 3:130 Wft werd bepaald dat deze paragraaf voor zover deze betrekking heeft op een overdracht door een levensverzekeraar of een schadeverzekeraar met zetel in een staat die geen lidstaat is niet van toepassing is met betrekking tot de overdracht van rechten en verplichtingen uit herverzekering.

Art. 3:131 Wft gaat over natura-uitvaartverzekeraars met zetel in een niet-aangewezen staat. Het is naar inhoud gelijk aan art. 52, tweede tot en met vierde lid van de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf.10

In het criterium waarop het verzetrecht was gebaseerd kwam een wijziging: van “verzekerd bedrag” naar “aantal polishouders” respectievelijk “aantal verzekerden”. Het verzetrecht was in art. 131 lid 4 Wet toezicht verzekeringsbedrijf 199311 gebaseerd op het criterium “verzekerd bedrag”. In art. 3:119 lid 2 Wft12 werd het gebaseerd op het “aantal polishouders”. Het doel hiervan was om polishouders van unit linked verzekeringen in staat te stellen om adequaat gebruik te maken van hun rechten.13 In het geval van een unit linked verzekering is namelijk het “verzekerd bedrag” niet adequaat vast te stellen, omdat dit niet in een eurobedrag wordt uitgedrukt.14

Nu het geldelijk belang (“verzekerd bedrag”) van de verzekering niet meer voor het verzetrecht voor een overdracht door een levensverzekeraar wordt gehanteerd, werd voorgesteld om bij collectieve levensverzekeringen in plaats van het aantal polishouders het aantal verzekerden voor het verzetrecht mee te tellen. Daartoe werd de laatste volzin van art. 3:119 lid 5 Wft15 opgenomen. Bij een collectieve levensverzekering is er immers meestal maar één verzekeringnemer. Zie over het verzetrecht bij collectieve levensverzekeringen verder hierna in hoofdstuk 5.6.2.3 onder “De vierde laag van de vergelijking: collectieve levensverzekeringen”.

Bij de invoering van de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf werd zonder toelichting als criterium voor het verzetrecht in art. 54 lid 4 daarvan ook al voor het aantal polishouders gekozen. Ik zet daarom enige vraagtekens bij de op unit linked verzekeringen gefocuste toelichting in de Kamerstukken van de Wft. Er zullen immers weinig natura-uitvaartverzekeringen met een unit linked karakter zijn. Het lijkt er meer op dat het “aantal polishouders” makkelijker te berekenen lijkt dan het “verzekerd bedrag”, en dat er daarom voor is gekozen voortaan een berekening te maken van het aantal polishouders.

De toelichting in de Kamerstukken riep ook op een ander punt destijds vragen op. Tot dan toe was er altijd van uitgegaan dat het door de verkrijgende verzekeraar voldoen aan de vereiste solvabiliteitsmarge bij de toetsing door de toezichthouder een minimum voorwaarde betrof. In de praktijk toetste de toezichthouder de portefeuilleoverdracht aan de gevolgen daarvan voor het bedrijf van zowel de overdragende verzekeraar als de overnemende verzekeraar. Er werd dus ook met de belangen van de bij de overdragende verzekeraar achterblijvende polishouders en de overige polishouders van de verkrijgende verzekeraar rekening gehouden.

De tekst in de parlementaire geschiedenis bij art. 3:118 Wft: “In het eerste tot en met het vijfde lid worden voorschriften gegeven voor levensverzekeraars en schadeverzekeraars. In deze leden zijn de toetsingsgronden opgenomen die DNB in acht dient te nemen bij het al dan niet verlenen van instemming voor een overdracht door een levensverzekeraar of schadeverzekeraar. Daarvoor is vereist dat de levensverzekeraar of de schadeverzekeraar aan wie de portefeuille wordt overgedragen beschikt over de vereiste solvabiliteitsmarge en geen herstelplan is verlangd.”16 leidde bij meerdere auteurs tot twijfel of DNB nog wel breed mocht toetsen.

Zo merkte Horeman17 op grond van deze tekst op dat het waarschijnlijk lijkt dat de brede toetsing die in 1922 is gekozen en daarna is gehandhaafd vaarwel wordt gezegd. Hij verzuchtte: “Zo krijgt het parlement uit 1962 toch nog gelijk: de criteria moeten uit de wet blijken, althans het moet blijken dat de toets breed is.”

Ook Borgesius18 was van mening dat de parlementaire toelichting twijfel zaaide: “Zijn de toetsingsgronden dus beperkt tot solvabiliteitsmarge en herstelplan? Wat verder te denken van lid 4 van art. 2:151 (thans: 3:119), dat bepaalt dat DNB aan een levensverzekeraar instemming verleent indien een vierde of meer van de polishouders zich niet tegen de voorgenomen overdracht heeft verzet ‘en tegen de overdracht ook bij de Nederlandsche Bank geen bedenkingen bestaan’? Onduidelijk is verder wat er is gebeurd met het criterium ‘belang van de overblijvende verzekeringnemers’, en in hoeverre DNB als voorwaarde voor instemming kan stellen dat de verkrijgende verzekeraar zijn herverzekeringsprogramma wijzigt.”

In dat kader is dan verder uitermate interessant dat Dahmen in oktober 2007 (dus tien maanden na de invoering van de Wft) in een artikel in de Beursbengel19 schrijft dat de website van DNB op dat moment vermeldt dat bij het beoordelen van het verzoek DNB zowel de belangen van de polishouders van de overdragende verzekeraar, als de belangen van de polishouders van de verkrijgende verzekeraar betrekt. Dat lijkt immers in te houden dat DNB haar oorspronkelijke beleid van voor de invoering van de Wft vanaf 1 januari 2007 onder de Wft in de praktijk, ondanks de tekst van de parlementaire geschiedenis, gewoon heeft voortgezet.