De turboliquidatie van de BV (VDHI nr. 131) 2016/7.3.4:7.3.4 Het verschil tussen de bedrijfseconomische boekwaarde en de fiscale boekwaarde

De turboliquidatie van de BV (VDHI nr. 131) 2016/7.3.4

7.3.4 Het verschil tussen de bedrijfseconomische boekwaarde en de fiscale boekwaarde

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Teneinde de winst over een bepaald jaar vast te stellen, wordt een balans opgemaakt.1 Tussen de in de balans opgenomen cijfers en de daadwerkelijk voor de Ontvanger van belang zijnde cijfers (in het kader van de belastingheffing over de winst) kunnen echter verschillen bestaan, als gevolg waarvan latente belastingverplichtingen of -vorderingen ontstaan.2 Ik doel dan op het verschil tussen de boekwaarde opgenomen in de balans (oftewel de bedrijfseconomische boekwaarde) en de fiscale boekwaarde. De bedrijfseconomische boekwaarde wordt bepaald aan de hand van maatschappelijk aanvaardbare normen (artikel 2:362 lid 1 BW) en de fiscale boekwaarde conform goedkoopmansgebruik (artikel 3.25 Wet IB 2001). De verschillen tussen beiden zijn verklaarbaar door het feit dat de bedrijfseconomische winstbepaling en de fiscale jaarwinstberekening een verschillende doelstelling hebben.3 De bedrijfseconomische jaarrekening dient er namelijk toe een verantwoord oordeel te kunnen geven over het binnen de BV gevoerde financiële beleid, met als resultante de bepaling van de uitkeerbare winst. De fiscale jaarstukken dienen daarentegen tot de bepaling van de fiscale jaarwinst, op grond waarvan de verplichting tegenover de Ontvanger tot het betalen van belasting wordt vastgesteld.4

Ingevolge IAS 12.24 dienen voor verrekenbare tijdelijke verschillen tussen de bedrijfseconomische boekwaarde en de fiscale boekwaarde (in die zin dat de fiscale boekwaarde van het actief groter is dan de bedrijfseconomische boekwaarde) een uitgestelde belastingvordering (oftewel een latente belastingteruggave) te worden opgenomen op de balans, in zoverre het waarschijnlijk is dat er fiscale winst beschikbaar zal zijn waarmee het verrekenbare tijdelijke verschil kan worden verrekend.

Verschillen tussen de bedrijfseconomische boekwaarde en de fiscale boekwaarde kunnen ontstaan als gevolg van het hanteren van verschillende (her)waarderingsmethoden. Bepaalde activa mogen op de bedrijfseconomische balans worden geboekt tegen reële waarde of mogen worden geherwaardeerd zonder dat er voor belastingdoeleinden een equivalente aanpassing wordt gemaakt. Er ontstaat dan een verrekenbaar tijdelijk verschil indien de fiscale boekwaarde van het actief groter is dan de bedrijfseconomische boekwaarde.5

Voorbeelden van passiva die leiden tot verrekenbare tijdelijke verschillen ten behoeve waarvan op de balans een voorziening dient te worden getroffen in de vorm van latente belastingteruggave zijn pensioenlasten en onderzoekskosten:

‘pensioenlasten mogen worden afgetrokken van de commerciële winst in de periode waarin de werknemer in dienst is, maar mogen slechts in mindering worden gebrachtvan de fiscale winst op het moment dat de entiteit bijdragen betaalt aan een pensioenfondsof wanneer de pensioenuitkeringen door de entiteit worden uitbetaald. Er iseen tijdelijk verschil tussen de boekwaarde van de verplichting en haar fiscale boekwaarde;de fiscale boekwaarde van de verplichting is gewoonlijk nihil. Een dergelijkverrekenbaar tijdelijk verschil leidt tot een uitgestelde belastingvordering omdateconomische voordelen naar de entiteit zullen vloeien in de vorm van een verlaagdefiscale winst bij de betaling van bijdragen of pensioenuitkeringen.’6

respectievelijk:

‘onderzoekskosten worden als last opgenomen bij de bepaling van de commerciële winst in de periode waarin ze zijn ontstaan, maar mogen pas in een latere periode inmindering worden gebracht bij de bepaling van de fiscale winst (het fiscaal verlies).Het verschil tussen de fiscale boekwaarde van de onderzoekskosten, zijnde het bedragdat de belastingautoriteiten toestaan als aftrekpost in toekomstige perioden, en de boekwaardevan nihil is een verrekenbaar tijdelijk verschil dat leidt tot een uitgestelde belastingvordering.’7

Wanneer latente belastingvorderingen ontstaan als gevolg van het verschil tussen de bedrijfseconomische boekwaarde en de fiscale boekwaarde, bestaat de mogelijkheid om deze bedragen in de toekomst te verrekenen via voorwaartse verliescompensatie of achterwaartse verliescompensatie.8 Wanneer een BV echter wordt ontbonden, kan geen voorwaartse verliescompensatie plaatsvinden, waardoor het recht op latente belastingteruggave als het ware verdwijnt. Wel zou achterwaartse verliesverrekening mogelijk zijn, wanneer de BV over het laatste (verkorte) boekjaar verlies heeft geleden en het daaraan voorafgaande jaar winst heeft behaald, waardoor het recht op latente belastingteruggave kan worden gerealiseerd.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.