Het systeem van sanctionering van fiscale fraude (FM nr. 166) 2021/5.2.4:5.2.4 Meerdaadse samenloop

Het systeem van sanctionering van fiscale fraude (FM nr. 166) 2021/5.2.4

5.2.4 Meerdaadse samenloop

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Meerdaadse samenloop wordt slechts kort aan de orde gesteld, omdat de kern is dat sprake is van gelijktijdige vervolging en bestraffing van verschillende feiten, terwijl dit onderzoek gericht is op dubbele bestraffing van hetzelfde feit. Art. 57 lid 1 WvSr luidt als volgt:

"Bij samenloop van feiten die als op zichzelf staande handelingen moeten worden beschouwd en meer dan één misdrijf opleveren waarop gelijksoortige hoofdstraffen zijn gesteld, wordt één straf opgelegd.”1

Bij meerdaadse samenloop moet in de regel dus één hoofdstraf worden uitgesproken door de rechter. In geval van ongelijksoortige hoofdstraffen mag elk van die straffen worden opgelegd.2

In geval van meerdaadse samenloop vallen feiten bij gelijktijdige vervolging en bestraffing dus onder meer dan één strafbepaling.3 Anders verwoord: meerdaadse samenloop is er, als meer gelijksoortige of ongelijksoortige delicten, die door één dader achtereenvolgens door op zichzelf staande handelingen zijn begaan, tegelijk ten laste worden gelegd in een cumulatieve tenlastelegging.4 Dit is het geval indien een fysieke handeling kan worden uiteengelegd in verschillende gedragingen, die ook afzonderlijk hadden kunnen worden gepleegd en die verschillende belangen schenden.5

Meerdaadse samenloop kan zich in theorie voordoen in vier vormen:6

■

simultaan meermalen hetzelfde delict (schieten en de kogel raakt twee mensen);

■

simultaan verschillende delicten (rijden zonder licht en rijden met alcohol op);

■

consecutief meermalen hetzelfde delict (meermaals inbreken in een woning); en

■

consecutief verschillende delicten (inbraak in een woning en daaropvolgend diefstal van een auto met behulp van een bij die inbraak weggenomen sleutel).7

Voor wat betreft de eendaadse samenloop komt het aan op de verbinding tussen de gedragingen doordat ze zich min of meer op dezelfde tijd en plaats hebben afgespeeld.8 Voor de voortgezette handeling is die eenheid er niet, omdat daarbij in tijd opvolgende (soortgelijke, uit één wilsbesluit voortvloeiende) gedragingen aan de orde zijn. Om deze reden is deze variant in concrete situaties lastiger te onderscheiden van meerdaadse samenloop. De twee laatstgenoemde gedaanten van meerdaadse samenloop kunnen soms dan ook als voortgezette handeling worden opgevat.9

Kelk schrijft dat waar eendaadse samenloop toeziet op samenloop van constructie, meerdaadse samenloop toeziet op samenloop van meer gepleegde feiten.10 Wanneer één gedraging meer objecten of gevolgen heeft, doordat er bijvoorbeeld meer dan één slachtoffer is, is in het kader van een materieel, door het gevolg bepaald delict sprake van meer normschendingen en moet meerdaadse samenloop worden aangenomen. Niet de eenmalige handeling, maar de gevolgen worden toegerekend.11

De arresten van 20 juni 2017 van de Hoge Raad, beogen volgens Mevis te voorkomen dat (te) gemakkelijk meerdaadse samenloop wordt aangenomen, zoals wel eens gebeurde.12 De nieuwe lijn is dat als vragen van samenloop rijzen, anders dan tot nu toe het geval was, enig verschil in strekking van de strafbepalingen waaronder de bewezenverklaarde gedragingen zijn gekwalificeerd, niet onmiddellijk en onvermijdelijk tot de gevolgtrekking leiden dat sprake is van meerdaadse samenloop.13

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.