8.8 Na de eerste zes weken

Na de eerste zes weken worden de re-integratiemogelijkheden in de sociale zekerheid relevant. Basis van het recht op re-integratie-ondersteuning is SGB I waarin staat dat ieder die sociaalverzekerd is, recht heeft op de maatregelen die noodzakelijk zijn tot behoud, verbetering of herstel van zijn prestatievermogen (‘Leistungsfähigkeit’).1 Als geen loondoorbetalingsplicht (meer) bestaat, komt de werknemer in de regel in aanmerking voor Krankengeld. Hij kan dan nog steeds een werkgever hebben; de doorbetaling tijdens ziekte wordt door de Krankenkasse overgenomen. De verantwoordelijkheid voor de re-integratie ligt dan zowel bij de werkgever die re-integratiemanagement moet voeren als bij de Krankenkasse. In § 64 SGB I staat dat de zieke werknemer op verlangen van een socialezekerheidsorgaan (zoals de Krankenkasse) mee moet werken aan re-integratiemaatregelenwaarvan te verwachten is dat die zijn verdienvermogen (‘Erwerbsfähigkeit’) verbeteren of behouden.2 Op basis van SGB V is een verzekerde werknemer (mede) verantwoordelijk voor zijn gezondheid. Hij is verplicht mee te werken aan maatregelen om ziekte te voorkomen en aan herstel:

Allereerst betekent de actieve medewerking dat een zieke werknemer van de Krankenkasse een Belastungserprobung (vaststelling van lichamelijke en geestelijke vermogens met als doel re-integratie op de werkvloer of de maatschappij) kan vragen. Ook bestaat aanspraak op Arbeitstherapie (de vaardigheden en mogelijkheden trainen, opbouwen en verbeteren, die voor deelname aan een arbeidzaam leven bevorderlijk zijn). Deze re-integratiemaatregelen worden in beginsel niet uitgevoerd bij de eigen werkgever maar bij re-integratie-instellingen (‘Rehabilitationseinrichtungen’).4 Re-integratie op de eigen werkplek kan wel, via een proefplaatsing (‘Arbeitserprobung’), maar is niet de norm hoewel die praktijk langzaam verandert.5 De verdere re-integratiemiddelen die de Krankenkasse kan inzetten zijn gelijk aan de middelen voor gehandicapten.6 Diezelfde re-integratiemiddelen staan overigens ook in de Unfallversicherung en in de Rentenversicherung ter beschikking.7 Hoewel de formulering voor de inzet van maatregelen wijst op een bevoegdheid, is die volgens het BSG niet discretionair.8 Het orgaan moet re-integratiemaatregelen inzetten, dus heeft geen discretionaire bevoegdheid.

De plicht voor de socialezekerheidsorganen om re-integratie in te zetten, heeft ook een werknemerspendant. De Krankenkasse kan de zieke werknemer opdragen binnen tien weken een aanvraag te doen voor re-integratie-ondersteuning.9 Dat gebeurt als op basis van een medische vaststelling het verdienvermogen van een zieke werknemer gedurende een zekere tijd aanzienlijk is verminderd of in gevaar is.10 De gevolgen van een weigering bespreek ik in § 8.10.