2.4.1 Art. 4:50 lid 3 BW

16. Volgens art. 4:50 lid 3 BW vindt geen vermenging plaats, als een beperkt recht op een goed van een erfgenaam, of een goed waarop een beperkt recht van een erfgenaam is gevestigd, wordt gelegateerd, tenzij het legaat wordt verworpen.1

Een legaat is een uiterste wilsbeschikking waarin de erflater aan één of meer personen een vorderingsrecht toekent (art. 4:117 lid 1 BW). Dat vorderingsrecht kan een recht op levering van een bepaald goed zijn. Het goed is in dat geval gelegateerd. Behoort het gelegateerde goed op het moment van overlijden tot het vermogen van de erflater,2 dan gaat het goed in eerste instantie door erfopvolging over op de erfgenaam (art. 4:182 lid 1 BW). Op de erfgenaam rust de verplichting het goed aan de legataris te leveren in de staat waarin het zich bevindt op het moment van overlijden (art. 4:50 lid 1 BW).

Het optreden van vermenging zou de nakoming van die verplichting kunnen bemoeilijken. Een vader heeft een recht van erfpacht op een stuk grond van zijn zoon. De vader heeft de erfpacht gelegateerd aan een derde. Vader overlijdt. De zoon is zijn enig erfgenaam. De erfpacht zou in beginsel door vermenging tenietgaan: door erfopvolging komen de erfpacht en de bezwaarde eigendom in één hand. Op grond van art. 4:50 lid 3 BW gaat de erfpacht echter niet door vermenging teniet. Zou die bepaling er niet zijn geweest, dan zou de zoon een nieuw recht van erfpacht moeten vestigen om uitvoering te geven aan het legaat. Maar dat nieuwe recht zou wel rang nemen naar het moment van vestiging. Dat kan nadelig zijn, als na totstandkoming van de oorspronkelijke erfpacht, andere beperkte rechten zijn gevestigd op de bezwaarde zaak. Dit probleem wordt echter evenzeer ondervangen door de invulling die ik geef aan de tweede volzin van art. 3:81 lid 3 BW (zie § 9.2). De betekenis van art. 4:50 lid 3 BW is daarom zeer beperkt.3