5.3.2.4 Verhouding tot voorrechten

168. Een eigenlijke achterstelling verlaagt de rang van een verhaalsrecht, een voorrecht verhoogt die rang. Een eigenlijke achterstelling en een voorrecht lijken dus erg op elkaar in die zin dat ze allebei de rang van het verhaalsrecht nader bepalen.1 Eigenlijke achterstellingen en voorrechten zijn elkaars spiegelbeeld wat betreft de richting van de rangwijziging. Deze overeenkomsten en verschillen kunnen richting bieden bij het analyseren van een eigenlijke achterstelling.2

De belangrijkste parallel tussen voorrechten en eigenlijke achterstellingen bestaat uit het rangverschil dat beide scheppen.3 De aard van een rangverschil tussen twee verhaalsgerechtigden waar geen andere verhaalsgerechtigde qua rang ‘tussen zit’ is steeds hetzelfde. Het rangverschil tussen een algemeen bevoorrechte schuldeiser en een concurrente schuldeiser is dus conceptueel gelijk aan het rangverschil tussen een concurrente en een algemeen achtergestelde schuldeiser.

169. Een belangrijk verschil tussen voorrechten en achterstellingen is dat voorrechten uitsluitend door de wet worden toegekend terwijl eigenlijke achterstellingen veelal tot stand komen in een overeenkomst.4 Terwijl de wetgever de inhoud en eigenschappen van de voorrechten bepaalt, ligt de vormgeving van de achterstelling in handen van partijen.5 Om de gevolgen van een achterstelling te bepalen moet dus steeds eerst de rechtshandeling van partijen worden uitgelegd. Daarbij moet niet alleen worden vastgesteld of het een eigenlijke en/of een oneigenlijke achterstelling betreft, maar ook wat voor eigenlijke en/of oneigenlijke achterstelling dan precies.

Bovendien moet bij de vergelijking tussen voorrechten en eigenlijke achterstellingen steeds in het oog worden gehouden dat een voorrecht de positie van de schuldeiser verbetert terwijl een eigenlijke achterstelling die positie verslechtert.6